ímillum føroyingar. Tað heldur Pál Weyhe, formaður í Fólkaheilsuráðnum. Fyrr í morgun skrivaðu vit her á in.fo, at seinastu árini er rúdrekkanýtslan í Føroyum minka og tað heldir Pál Weyhe er gleðiligt. Hann [...] rúsdrekka í handlararnar. Fólkaheilsuráðið heldur, at tað hevði verið eitt bakkast, skuldi tað hent í Føroyum, tí lættari rúsdrekka er at fáa fatur á, meiri drekka fólk. Hann vísir á, at hóast nýtslan í Føroyum [...] Føroyum fyri hvørt fólk yvir 15 ár, er 6,3 litrar um árið, og sostatt avgjørt í allar lægsta endanum í Norðurlondum, skulu vit hava í huga, at eini 25 prosent av føroyingum eru fullkomiliga avhaldsfólk. Tað

er sum so ikki yvirraskandi. Politiskt hava vit í Føroyum ynskt, at tað skal verða gjørligt at búgva í flest øllum pørtum av landinum, og er infrakervið í áratíggjur útbygt eftir hesari hugsan við vegum [...] ”smábygdir”. Hann hevur trupult við at góðtaka, at aðrir partar av Føroyum vilja yvirliva og hava framgongd. Framleiðsluøkini í landinum hava í eina øld verið grundarlagið undir framgongd og útflutningi. Við [...] hava í huga, at tá ið okkara fólk eftir loknan lesnað skulu seta búgv, er hetta mest kostnaðarmikið í høvuðsstaðnum, tí har eru bæði leigu-, grundstykkja- og byggiprísir hægri enn úti um landið. Í Føroyum

kenslur í hvørjum einstakum borgara. Heilsuverkið tættari borgaranum Fyri at tryggja enn betri heilsutænastur í nærumhvørvinum, eiga vit at skipa landið í heilsuøki og savna heilsufakligu tilboðini í lokal [...] iðtalunum, sum vit kenna tær í dag. Í staðin fáa vit breiðari heilsufaklig tilboð við kommunulæknum, sjúkrarøktarfrøðingum, fysioterapi, økispsykiatri og øðrum viðgerðum í heilsuhúsunum. Ambulant viðgerð [...] eisini í ávísum mun at verða flutt frá sjúkrahúsunum út í heilsuøkini, soleiðis at sjúklingarnir fáa eitt munandi betri tilboð. Sum dømi kann nevnast, at diabetesambulatorini eiga at verða løgd út í heilsuhúsini

kenslur í hvørjum einstakum borgara. Heilsuverkið tættari borgaranum Fyri at tryggja enn betri heilsutænastur í nærumhvørvinum, eiga vit at skipa landið í heilsuøki og savna heilsufakligu tilboðini í lokal [...] iðtalunum, sum vit kenna tær í dag. Í staðin fáa vit breiðari heilsufaklig tilboð við kommunulæknum, sjúkrarøktarfrøðingum, fysioterapi, økispsykiatri og øðrum viðgerðum í heilsuhúsunum. Ambulant viðgerð [...] eisini í ávísum mun at verða flutt frá sjúkrahúsunum út í heilsuøkini, soleiðis at sjúklingarnir fáa eitt munandi betri tilboð. Sum dømi kann nevnast, at diabetesambulatorini eiga at verða løgd út í heilsuhúsini

upp í hendurnar á privatum – ikki minst økir, sum eru av stórum samfelagsligum týdningi, sum t.d. el-framleiðsla. Í Føroyum hava vit í 75 ár havt felag – SEV – sum kommurnar, tvs. allir borgarar í landinum [...] avgerandi tænastu til føroyafólk. Prísurin hevur verið hin sami í Fugloy, sum í Havn, í Mykinesi sum á Tvøroyri – ja, sami prísur fyri øll húskir í landinum. Endamálið hjá SEV er ikki at skapa yvirskot og v [...] Men nú er eitt av orku-ríkastu londunum í Evropa í einari “orku-kreppu” skapt av liberaliseringini av el-økinum. -Einari kreppu, har brúkarar kring alt Norra eru í fíggjarligari trongstøðu, tí el-prísirnar

Men flestu teirra liggja kortini framvegis t.d. í Jyllandi og á Fyn á størri og fjølbygdum økjum. Ikki er so í Føroyum. Sentraliseringin hevur virkað í nógv størri mun til høvuðsstaðin – ein mono-sent [...] mió. krónum í sama tíðarskeiði ella við triðingi. - Hvagar eru vit so komin? Vit hava eitt Landssjúkrahús í kaos og ilt at fáa læknar, eldrapolitikkurin er í stórum trupulleikum, mentanin í fríum falli [...] til at miðsavna í fleiri størri øki ella regiónir, tí hava hesi klárað at varðveitt dynamikkin og samstundis givið ávísa kapping, nakað sum tíverri ikki er komið til sjóndar í Føroyum. Her tók sentraliseringin

ættarliðið, sum í dag myndar nógvar almennar og privatar fyritøkur og stovnar. Dómsnevndin staðfestir, at alt fleiri fyritøkur í Føroyum skipa seg eftir nútímans meginreglum í og við, at tær leggja dent [...] trivnað og starvsfólkamenning megnað at gerast ein tann størsta fyritøkan í sínari vinnu í Føroyum. Articon hevur staðið seg væl í kapping og samstarvi við stóru útlendsku kappingarneytarnar. Altjóðagerðin [...] Í grundgevingini fyri at velja P/F Articon sum Ársins virki 2008 vísir dómsnevndin millum annað á, at tað í dagsins samfelag eru starvsfólkini í fyritøkuni, sum bera fyritøkuna. Tað eru starvfólkini, sum

hevur nú ligið óbrúkt í eini tíggju ár, og tað er okkara skylda at bera so í bandi, at virksemi kemur í tær íløgur, sum kommunan hevur gjørt. Hetta sigur Tórfinn Smith, sum er formaður í havnarnevndini hjá [...] Eidesgaard vísir á. Í Noreg - serliga í Norðurnoreg - eru fleiri útgerðarhavnir, sum als ikki vera brúktar, tí tær liggja so illa fyri. Tann brølararan eiga vit ikki at gera í Føroyum, heldur hann. ? Tað [...] eitt ókent fyribrigdi at teingja saman vinnulív og bygdamenning í Føroyum. Men Tórfinn Smith heldur ikki, at vit hava alt ov góðar royndir í so máta. ? Eg haldi, at vit eiga at finna útav, um oljuvinnan

fremja gransking og útbúgving í arktiska økinum. Føroyar eru limir í Arktiska Ráðnum, og Fróðskaparsetur Føroya hevur limaskap í UArctic á jøvnum føti við onnur universitet í samstarvinum. UArctic hevur [...] meira í hesum tíðum. Í øðrum lagi fáa vit sum Setur høvi at vísa, at vit megna at skipa fyri eini so stórari tvørvísindaligari altjóða ráðstevnu, har fólk úr stórum parti av heiminum taka lut. Og í triðja [...] triðja lagi hevur staðsetingin í Føroyum alstóran týdning fyri føroyskar granskarar, sum lættliga kunnu knýta sambond við aðrar granskarar og koma upp í netverk at gera seg galdandi. Serliga síggi eg hetta

frá ári, soleiðis, at tað í fjør vóru 34 tilburðir, í mun til 23 árið fyri; í 1997 var talið 13. Bróstkrabbi er sostatt tað slagið av krabbameini, ið rakar flest kvinnur í Føroyum, og sjúkan verður sjáldan [...] hvørjum hundrað; teir flestu í aldrinum 45 til 74 ár. Tilboð til eldri kvinnur Um tvey ár verður mammografiscreening sett í verk sum eitt tilboð til allar kvinnur í Føroyum í aldrinum 50-69 ár. Kvinnurnar [...] okkurt óvanligt í bróstinum. Tí verður mælt til at kanna bróst og armholur eina ferð um mánaðin. Í Danmark fáa 4.000 á hvørjum ári staðfest bróstkrabba, ella níggjunda hvør onkuntíð í lívinum. Teirra millum