samtykti Løgtingið at játta eina millión krónur til eitt ambulant dagtilboð til børn og ung, sum í størstan mun skal fyribyrgja, at børn verða innløgd. Fyrireikingar eru gjørdar, og dagtilboðið er so smátt byrjað [...] Børn, sum verða innløgd á psykiatrisku deplinum, eiga ikki at verða løgd saman við vaksnum. Tað hevur Løgtingsins Umboðsmaður staðfest – og um eini tvey ár er tann trupulleikin endaliga loystur. Tað sigur [...] vinna í heilsumálum. Kaj Leo Holm Johannesen, løgtingsmaður, hevur spurt hana, um tað er rætt, at børn nýliga hava verið innløgd saman við vaksnum á Psykiatriska deplinum á Landssjúkrahúsinum. Hann vísir
støðuna hjá familjuni. Tað vísir seg, at tað eru rættiliga nógv børn, ið eru tyngd av hjúnaðarskylnaðinum hjá foreldrunum, og summi børn brúka ov nógva orku til at stúra og leingjast. Við stuðli frá M [...] Mentamálaráðnum varð byrjað í heyst við tveimum samrøðubólkum fyri børn, hvørs foreldur eru farin hvør til sítt. Tilsamans 14 børn ganga í samrøðubólki, og bæði børnini, foreldrini og starvsfólk eru samd [...] tiltakið fingið stuðul frá Lions soleiðis, so í mars byrja tveir nýggjar samrøðubólkar. Ein bólkur fyri børn frá 3. 6. fl., sum verður mánadag frá kl. 15 17 og ein bólkur fyri ung frá 7. fl. og uppeftir
einaferð ikki undan, at summi fólk noyðast at arbeiða skeivar tíðir, og teirra børn eiga at hava rætt til somu tilboð sum onnur børn. Um víðkaðir ansingarmøguleikar gerast tøkir, kann hetta hava stórar fyrimunir [...] jur hava rímiligan rætt til atgongd til pedagogiskt mennandi ansingartilboð fyri teirra barn ella børn, líkamikið nær foreldrini arbeiða – tað verið seg um dagin ella um kvøldarnar, næturnar ella í vi [...] foreldrini og familjan øll, sum hon er, gerst trygg, og samfelagið vísir ábyrgd fyri hesum børnum. Trygg børn Fyri børnini merkir hetta eitt trygt, kent og róligt umhvørvi við føstum vanum og fólkum, sum tey
samgonguni um barnagjald til stakar uppihaldarar, við tí endamáli at javntseta børn hjá støkum, við børn hjá pørum. - Øll børn hava rætt til eina mammu og ein pápa, men her verða rættindini hjá teimum vaksnu [...] at tey hava eina mammu og ein pápa. - Børn eru ein gáva, tey eru ikki ein rættur ella ein handilsvøra og tað kann aldrin vera hjá vaksnum at seta faðirleys børn í verðini, heldur Jógvan á Lakjuni. Les [...] foreldur, har tað ber til. Eisini Kaj Leo Holm Johannesen, tingmaður fyri Sambandsflokkin, heldur, at øll børn hava rætt itl at vita, hvørji foreldrini eru, og Bárður Kass Nielsen, tingmaður fyri Nýtt Sjálvstýrið
at tað eru nógvar góðar grundir til, at tilfar til børn og ung eigur at vera ein av aðaltáttunum í virkseminum hjá Kringvarpinum. Tilfar til børn og ung hevur eisini verið partur av public service- [...] Kringvarpið skal gera nógv meiri burturúr at gera sendingar til børn og ung – á føroyskum. Tað sigur Jenis av Rana, landsstýrismaður í mentamálum. Jóhannis Joensen, løgtingsmaður fyri Javnaðarflokkin [...] ber. Og har verður tað ikki bara ásett, at Kringvarpið skal leggja dent á at gera gott tilfar til børn og ung, men tað verður eisini ásett, at tey skulu gera nógv tilfar til hesar aldursbólkarnar. – Partarnir
veik á ymsan hátt. Samkynd fólk eru ikki børn, tí børn hava ikki eina kynsliga orientering. Tí hevði hendan lógargreinin, um hon varð sett í gildi, ikki umfatað børn, men vaksin. Og har haldi eg, at markið [...] orientering. Her eru vit báðir grundleggjandi ósamdir, tí eg haldi ikki, at børn hava eina kynsliga orientering. Her er munurin, tí øll børn hava ein uppruna, tjóðskap, húðalit og trúgv. Børnini gera munin Børnini [...] at verja seg sjálvi m.a. við at taka seg saman í felag fyri at skapa verju fyri egnari støðu, meðan børn sum so eru verjuleys, tá sæð verður burtur frá teirri verju, sum foreldur geva teimum. Tí tekur samfelagið
møguleikar og støðu hjá hvørjum einstøkum. Vit kunnu ikki lata børn bíða so leingi. Tí ætli eg at arbeiða fyri: • Fleiri ressursir og starvsfólk til Børn og Ung Psykiatri – bæði barnapsykiatriatarar, sálfrøðingar [...] longum bíðilistum til barnapsykiatri og útgreining av ADHD, og øðrum avbjóðingum hjá børnum. Summi børn bíða 2–3 ár, ella longur, fyri at sleppa framat einari kanning ella útgreining. Samstundis verður [...] framhaldandi tryggja, at føroyska vælferðin er sterk. Men vit vita eisini, at vit mugu gera meira fyri børn okkara, serliga tá tað snýr seg um nevrologiskar avbjóðingar sum ADHD. Tað er ikki bert eitt heilsumál
tað, tá ið teir eru til arbeiðis. Børn við serligum tørvi, skulu fáa teir stuðulstímar, sum brúk er fyri, eftir tørvi. Tað kann hava katastrofalar avleiðingar, um børn, sum hava serligar avbjóðingar, bera [...] at ein barnagarðstova við 12 børnum, altíð skal vera normerað til 12 børn, eisini um tað eitt tíðarskeið vísir seg bert at vera 10 børn á stovuni. Hetta fer at geva betri tíð og rúmd til tað einstaka barnið [...] og orku at menna sín stovn og síni starvsfólk, fáa vit bestu menning, læring og trivna til okkara børn. LURTA OG SETA Í VERK Leiðslutímar skulu takast burturúr stovunormeringini. Men alneyðugt er, at hesir
Tvey børn er deyð, og 14 børn eru særd í einum skottilburði í Texas. Tað skriva amerikanskir miðlar sambært AFP. Skottilburðurin var í býnum Uvalde 135 kilometrar vestan fyri San Antonio í syðra partinum
meirjáttan til samferðslukervið og bygningar, í børn og ungdóm okkara, so kunnu øll børn og ung sum mistrívast fáa hjálpina, mennast og geva sítt íkast í samfelagið. Børn við serligum avbjóðingum, skulu fáa tað [...] Heldur enn at snakka um trupul børn, skulu vit venda spurninginum og heldur hyggja eftir, hvussu vit kunnu skipa skúlan øðrvísi, soleiðis at børn við trupulleikum eisini kunnu trívast og rúmast í skúlanum [...] sálarligum og/ella sosialum trupulleikum. Hesi børn, sum ikki trívast, eru ofta ótrygg, bangin og hava tískil ikki møguleikan at mennast, fáa tey ikki røttu amboðini. Børn, sum stríðast við eitt nú orðblindi, talblindi