Diddan úr Havn fekk Obama valdan

Í august høvdu vit eina samrøðu við Elspu Ellis, vanliga kallað Diddan, úr Havn. Hon er búsit­andi í California, og hon skuldi tá heim at luttaka í stríðnum at fáa Barack Obama valdan til forseta. Vit hava ynskt henni tillukku við valinum og hava frætt aftur

Diddan er dóttir Onnu f. Samuelsen, ættað úr Lorvík, og Otto Brimheim í Havn.

Hon kom á fyrsta sinni til USA 20 ára gomul í 1965 sum aupair genta hjá eini familju í høvuðsstaðnum Washington.

Maðurin í húsinum var ráð­gevi hjá Joe Tydings, sum var limur í senatinum fyri demokratiska flokkin.

Hetta heim var tískil sera nógv merkt av politikki. Didd­an kom hesa tíðina at fáa eitt gott innlit í ameri­kanksan politikk. Hon fekk ”pass” til senatið og plagdi at síggja Kennedybrøðurnar Edvard og Robert og aðrar kendar politikkarar. Robert stílaði jú eftir at gerast for­seti í 1968, men hann varð myrdur. Edvard er framvegis limur í Senatinum. Eisini fekk Diddan atgongd til hægstarætt og slapp tá eis­ini at síggja, hvussu ameri­kanska rættarskipanin virk­aði.

Hetta skapti ein serligan áhuga fyri politikki hjá Didd­uni, og hon gjørdist ein sannførdur stuðul hjá Demo­kratiska flokkinum.

Diddan giftist við einum amerikanara. Í fyrsta umfari búsettust tey í Kansas City, men tey fluttu til California í 1974, har hon enn býr.

Stuðlaði fyrst Hillary og síðan Obama

Diddan er framvegis ein íðin stuðul hjá demokratiska flokkinum. Hon er ikki amerikanskur ríkisborgari og kann tí ikki sjálv velja. Men hon kann sannføra onn­ur. Í fyrsta umfari hevur tað verið hennara egnu børn, sum eisini taka undir við hennara flokki.

Til hetta forsetavalið var Diddan í fyrsta umfari stuð­ul hjá Hillary Clinton, sum upprunaliga var favorittur at gerast demokratiskt for­setavalevni.

Diddan var eisini á velj­ara­fundi saman við Hillary og hevur heilsað uppá hana. Hon var eisini rættuliga im­ponerað av Hillary, sum hevði eina framløgu uppá ein tíma uttan manuskript á fundinum. Aftaná vóru spurningar, og hon stóð ikki føst í nøkrum teirra.

Hillary vann í California og øðrum stórum statum, men hetta var ikki nóg mik­ið.

Tað varð sagt, at nógvir Clinton-stuðlar heldur fóru at velja McCain enn Obama til forsetavalið. Men hetta var so ikki galdandi fyri Didduna. Hon stuðlaði nú Obama av heilum huga.

Hjá henni var tað sera um­ráðandi at fáa ein demo­krat til forseta. Tað skal eisini sigast til rós fyri bæði Bill og Hillary Clinton, at tey vóru góðir taparar og bakkaðu Obama upp 100%. Tað vóru ikki øll, sum rokn­aðu við hesum at byrja við.

Diddan helt, at USA hevur nú í átta ár eftir henn­ara tykki havt ein ódugna­ligan forseta, hvørs høvuðs­avrik hevur verið at bróta nið­ur ta lóggávu, sum demo­kratarnir hava bygt upp í ártíggir. Demokratiski flokk­urin hevur staðið fyri teimum nýskipanum til verju av borgarunum, sum eru framdar á lóggávu­økinum í USA heilt aftur til Roosevelt í 1930-unum.

Kríggið í Irak hevur verið ein vanlukka, sum var grund­að á ósannindi hjá Bush og hansara monnum. Hetta hevur eisini gjørt heimin nógv ótryggari.

Skitið valstríð

Eitt er at gerast valevni. Eitt annað er at verða valdur. Amerikansk valstríð eru kend fyri at vera sera skitin, og serliga er hetta galdandi fyri republikanska høgra­vong­in, har einki vápn er ov groft.

Tað vanliga er at grava í fortíðina hjá einum valevni at finna okkurt at brúka móti viðkomandi. Onkuntíð hevur verið sagt, kanska í skemti, at ein persónur, sum ikki hevur okkurt lík í lastini, er ov keðiligur til at kunna verða valdur!

”Trupulleikin” var bert tann, at Obama hevði einki lík í lastini. Tað kundi ikki finnast meira enn, at hann hevði verið í stovu við ein mann, sum hevði staðið fyri yvirgangi, tá ið Obama var átta ára gamal, og so navn­ið, sum minnir eitt sindur ein Osama! Fyri ikki at tala um millumnavnið Hus­sein.

Tað komu út tríggjar bøk­ur í summar, hvørs endamál var útspilling av Obama. Tá einki annað var, varð koyrt fram við tilvitandi ósann­indum. Ein av hesum var, at Obama er muslimur. Fólk eru so óupplýst, at nógv trúgva tí, hóast Obama alment er kristin. Men hetta hevði ongan ávirkan, og er tað eitt gott tekn um, at fólk ikki longur lurta eftir slík­um

Kristni høgra­vong­urin fingið frammaná

Vanliga er tað tann kristni høgravongurin í USA, sum stendur fyri tí skitna parti­num av valstríðnum. Trupul­leikin hjá MacCain var, at hann var ikki meira enn ”vanligur” kristin. Hann er eisini sum so eitt hampafólk, og skitin vápn liggja ikki til hansara.

Men so valdi hann sær Sarah Palin, sum kemur úr eini víðgongdari samkomu í Alaska. Tað var hon, sum kom at standa fyri tí skitna partinum av valstríðnum, sum MacCain ikki troystaði sær. Tað var á hennara val­fundum, at fólk stóðu og róptu: Obama, Osama, Obama, Osama….. og ann­ars róptu ókvæmisorð eftir Obama.

Tað sama var í senats­vali­num. Í North Caroline nýtti Elisabeth Dole, ein av fremstu republikansku politik­arum, á ivasomum grundarlagi tað vápn móti sínum kappingarneyta Kay Hagan, at hon var gudloys­ingur. Tá vísti tað seg, at hon var sunnudags­skúla­lærari! Elisabeth Dole fall eisini so dyggiliga.

Hetta vísir, at (mis)nýtslan av kristindómi í politikki ikki longur loysir seg – í USA.

Diddan ovurfegin

Diddan er sjálvsagt ovur­fegin um úrslitið av valin­um. Hon er ikki minni fegin um, at Obama vann so greitt í Californina, har hon býr. Hesin statur er so stórur, at hann er sera týdningarmikil fyri at verða valdur hjá ein­um forseta. Hann gevur nevni­liga 55 valmenn av teim­um 270, sum krevjast fyri at verða valdur.

Tá ið valið var greitt, varð sent Didduni teldu­post, har ynskt var henni og Obama tillukku við sigri­num. Hennara viðmerking er henda:

“Takk fyri heilsanina. Dag­urin 4. november verður skrivaður í søguna, og eg kenni tað sum framíhjárætt­indi at hava verið vitni til tað, sum hent er og kanska hava havt ein lítlan leiklut. Tá ið ein hugsar um, at bert góð 40 ár eru liðin síðan

”The Voting Rights Act” bleiv viðtikin, so kann ikki sigast annað enn, at hetta er ein stórhending. Hetta var lógin sum tryggjaði, at øll skuldu hava rætt til at velja uttan mun til húðalit.

Tað hevur verið ein drúgv­ur kampur, og byrjaði hann fyri umleið 21 mánaðum síðan. Eitt ótal av fólki, ung sum gomul, hava arbeitt ótroyttiliga hesa tíðina, tey flestu sjálvboðin. Øll vita, at nógvur peningur skal til, tá ið ein bjóðar seg fram sum forsetavalevni. Her er so internetið komið inn í spælið, og undirtøkan hevur verið heilt ótrúlig. Sponsor­arnir vóru fáir i fyrstani, men fólk góvu tað, tey høvdu ráð til, ofta bert 5-10$. Undirtøkan vaks, og í miðal hava fólk givid 89$. Men tá ið milliónir av fólki geva, verður tað nógv til­samans.

Barack Obama er ein óvan­ligur persónur við ómeta­liga góðum gávum. Hann inspirerar og gevur fólki vón og vilja. At síggja, hvussu fólk reageraðu týs­kvøldið, tá ið avgerðin kom, var stórt. Har vóru gleðis­tár og dansur í gøt­unum. Røðan hann helt i Grant Park i Chicago, har 250.000 fólk vóru samlað var einastandandi. Hann broytt­ist nú frá at vera val­evni til at vera forseti, og ein var bergtikin.

Ein er ikki byrjaður at hugsa um, hvat hetta merkir, at ein littur ungur maður, sum vaks upp undir vanlig­um, ja, kanska smáum korum í Hawaii, nú stendur sum nývaldur forseti. Hetta er djúpt, bæði filosofiskt, politiskt og sosialt. Landið er broytt, og hetta er ein nýggjur dagur. Dreymurin, so leingi útsettur, er nú veru­leiki,” endar Diddan sína viðmerking.

Vit eru mong sum fegnast saman við henni.