var útbúgvin í søgu og enskum og tók lut í politikki, samfelagsmálum og mentan. Evnini í greinasavninum eru politikkur, søga, mentan, kvinnurættindi og fólk í samtíðini. Greinir eru um eitt nú Mariu Mikkelsen
starfólkum, sum koma langvegis frá, eitt betri innilit í føroyska samfelagið, fáa tey undirvísing í máli, mentan, mállæru, almennari vitan og so framvegis. Undirvísingin er ókeypis fyri starvsfólkini, tí Poul Michelsen [...] undirvísingini. Tað er Birita Mohr, sum stendur fyri undirvísingini í føroyskum máli og føroyskari mentan.
landinum. – Vit kunnu ikki siga umheiminum, at tað at drepa livandi verur við kenslum fyri undirhald er mentan, segði hann sambært DR í røðu. Nýggja lógin varð undirskrivað í einari arenu í høvuðsstaðnum Bogotá [...] Bogotá, sum verður brúkt til júst tarvafikting. Forsetin segði, at arenan frameftir skal brúkast til mentan, ítrótt og lív – og ikki deyða. Tarvafikting er loyvd í europeiskum londum sum Spania, Portugal og
býarmentanin ger alsamt meiri um seg! Tað má sláast fast, at mentan er eitt slag av tænastuvinnu. Mentan er ikki bara nakað, ið bara er har. Mentan skal framleiðast, eins og hoyggj og krov skulu framleiðast [...] landbúnaðarsamfelagið, so var „mentan“ oftast eitt hjáprodukt hjá primervinnuni. Mentan var nakað, ið varð til samstundis sum neyðsynjarvørurnar vórðu framleiddar. Mentan var ikki ein tilvitað framleiðsla [...] gjørdu seg galdandi í siðbundna landbúnaðarsamfelagnum. Almenn ella privat mentan? Men ikki øll mentan verður alment framleidd. Mentan er eisini marknaðar- ella sivilsamfelagstengd. Hugsið bara um skótaliðini
uttan eina virkna og livandi mentan er deyðføtt. Eitt samfelag uttan eitt sunt og virkið vinnulív er eisini deyðføtt. Men eitt samfelag, sum bæði hevur eina livandi mentan og eitt virkið vinnulív, er nakað [...] so týðandi tættum í samfelagnum sum mentan og vinnulív hevur Norðurlandahúsið dugað at hjúklað um. Mongu tiltøkini í húsinum seinastu árini, sum fevna bæði um mentan og vinnulív og samfelagsviðruskifti [...] hevur bygt brýr millum mentanarfólk heima og burturi. Tað hevur verið við til at geva føroyskari mentan og list íblástur uttanífrá, og tað hevur gjørt sítt til, at umheimurin er vorðin kunnugur við Føroyar
eitur Danske Spil. Úr hesum grunni kann søkjast um pening til nýskapandi verkætlanir innan ítrótt, mentan og frítíðarvirksemi – í breiðum høpi. Tað er mentamálaráðið hjá donsku stjórnini, sum umsitir LOA-grunnin [...] gera tað møguligt hjá føroyingum at søkja um stuðul til ymiskar verkætlanir, sum hava við ítrótt, mentan og ymiskt frítíðarlív at gera. Hann sigur, at føroysk ítróttarvedding hevur leingi vitað um LOA-grunnin [...] tveimum árum síðan byrjaðu vit óformelt at venda okkum til landsstýrismannin, sum umsitir ítrótt og mentan um møguleikarnar fyri, at Føroya landsstýri tilmeldar seg grunnin og rindar tað, sum luttøkan kostar
føroysk mentan kundi mennast. Avgjald á vikubløð Her var uppskot um eina fíggjarliga innspræning í Mentanargrunnin, soleiðis at hann kemur á tað støðið, sum hann sambært mentanarálitinum "Mentan og Menning" [...] óheppið við avgjøldum á tíðarritum. Øll broyting spríkir úr mentunarrørslum Finnur Helmsdal segði, at mentan og samleiki eru tvey stykki av somu alin. Øll samfelagslig broyting hevur grund í mentunarrøslum [...] alternativ eksperiment John Johannesen segði seg gleðast, um tað nógva, sum hendi innan føroyska mentan fyri tíðina. Um tey nógvu og gávuríku listarfólkini, sum vit eiga. Hann minti á, at vit høvdu fingið
vikuskiftið var sambandið millum vinnulívið og mentan. Fyrireikararnir høvdu bjóðað fyrilestrarhaldarum úr fleiri londum at greiða frá, hvussu viðurskiftini millum mentan og vinnulív vóru skipað í teirra parti [...] seg, og ikki vinnulívið. Føroysk listafólk vístu á, at tað er sera torført at samantvinna mentan og vinnulív. Mentan og list er vanliga nakað, ið ein er noyddur at fara í dýpdina við, meðan virksemi hjá [...] mentanarlívið. Hetlendingar áseta eina ávísa upphædd av inntøkunum av oljuvinnuni til hetlendska mentan, og sambært Arthur Watt høvdu oljupengarnar verið til betra munandi um hetlendska mentanarlívið.
súmbol fyri eini mentan, sum er líka føroysk og líka tengd at síni egnu samtíð og sínum egna samfelag sum mentan okkara í dag. Men tað krevur, at vit nú taka við avbjóðingini og raðfesta mentan okkara fremri [...] søgunnar gongd bjóða. Mentan og samleiki føroyinga í 1890?unum, í 1950?unum og í 2002 eru ikki tey somu, men líka føroysk fyri tað. Hetta vísir okkum, at vit mugu fyrihalda okkum til mentan okkara sum nakað [...] í samtíð okkara. Vit hava í føroyskum høpi lyndi til at lata orðið mentan hava týdningin ?aftur til røturnar?. Men ein livandi mentan er ikki røtur, sum liggja niðri í fortíðarinnar moldum. Tann livandi
eyðkend við eini virknari luttøku mentan – eins og nevnt oman fyri, eini lokalari mentan (parochialism) og eini undirgivnari mentan (subject culture/koloni mentan). Lokal mentan Við tað at Føroyar liggja so [...] niðurstøðu hesum viðvíkjandi. Undirgivna mentan Eisini eru vit komin fram til, at politiska mentanin í Føroyum er merkt av eini undirgivnari mentan. Ein tílík mentan er eyðkend við eini virknari orientering [...] lítið, so kann væntast, at talan er um eitt meiri traditionelt, tætt bundið samfelag, og at politiska mentan er merkt av hesum (lokala/parochial). Eyðkennir við tílíkum mentanum kunnu vera viðurskiftir sum
