útbúgving av starvsfólkum, ið hava serkunnleika um demens. • Heim fyri minnisveik skulu tryggjast. Atlit skulu takast at aldri, og hvat slag av demens talan er um, eitt nú frontaldemens. • Àbyrgdarpersónar [...] skipast sum partur av verandi visitering • Stuðul til yngri við demens. • Sálarlig hjálp og kunning skal bjóðast sum eitt tilboð til fólk við demens og teirra avvarðandi. Tað skal vera gott at búleikast í Havn [...] Tá sjúkan demens rakar, er tað ikki bert tann einstaki borgarin, ið verður raktur av sjúkuni. Øll familjan, hjúnarfelagi, børn og onnur í nærumhvørvinum verða eisini ávirkaði av, at ein teirra gerst s
vanda fyri at fáa demens, og feit fólk í 40-45 ára aldri eru í 35 prosent størri vanda at fáa demens enn fólk við vanligari vekt. Aðrar kanningar vísa, at samband er ímillum lívsstíl og demens, men Dag Årsland
av sjúkunum, sum elva til demens, eru serliga at finna hjá eldri fólki, men ein kann gerast dementur á ungum árum eisini. Tað var fyrr vanligt (men skeivt) at uppfata demens sum eitt náttúrligt ellistekin [...] hjá teim dementu og økja um almannavitanina um demens, men haldi vit skulu nýta eitt meiri nøktandi orð enn ?minnisveik?, um vit ikki skulu kalla tað demens. [...] sum allarhelst er nýtt. Haldi tó ikki, at hetta orðið á nakran hátt er nøktandi at lýsa tilstandin ?demens?. Tað er rætt, at minnið er ein týðandi partur av demensi, og serliga hetta at minnið viknar í stóran
teir risikofaktorar, sum kunnu verða við til at fólk fáa demens. Broytingarnar í heilanum kunnu byrja nógv ár áðrenn tey fyrstu teknini til demens síggjast – kanska so nógv sum 20-30 ár frammanundan, og [...] tekin til demens eru byrjaði, so kann tað hjálpa at halda seg likamliga í gongd fyri at klára seg betri í gerandisdegnum. ##med2## Vandafaktorar Vit kenna nógvar vandafaktorar sum viðvirka til demens, men [...] um tilburðirnar av demens,um vit fara at gera ein veruligan innsats at minka um vandafaktorarnar. Á altjóða Alzheimersdegnum 21.september var víst á, at vit ikki hava nakran demens politikk í Føroyum,
savnde de grå og røde huse for dem der har det ont De grå og røde huse i Byens dybe favner hjemsted for en lille flok hvis liv består vil altid stå i stråleglans for dem der tænker sundt lidt solskind [...] tvang Mellem Åndens svage som har samme trang de grå og røde huses dyst for dem der har det ondt vil altid stå i stråle glans for dem der tænker sunt i underskoven kæmper busk og urt mod træers magt og kampen [...] kampen føres ganske stille stadig uforsagt vor kamp blir altid ført for dem der har det hårt og svært og mange nederlaghar stor tålmodighed os lært Skrevet af Elias Joensen
skal møde dem med kærlighed og ord og i dag møder vi dem med det fest og synlighed. I dag giver vi stemme til dem der ikke tør tale. I dag danser vi for dem der ikke tør danse og i dag viser vi dem der ikke [...] en verden, hvor de må elske dem de vil, elske med dem de vil og danse med dem de vil. Det skal formørkede og bange og hadfulde mennesker ikke have lov til at forhindre dem i. ##med5## For tænk. Det faktum [...] vigtigt. Ikke nødvendigvis for os der er med her og nu, men for alle dem der ikke kan gå med, for alle dem der ikke tør og alle dem der ikke vil. For to år siden, sad jeg med min gode ven på en restaurant
Hendan mai mánað fara vit at varpa ljós á demens, við tí vitan um, at inklusión er besti heilivágur. Demens er ikki bara ein sjúka, sum herjar á minnið – tað er ein avbjóðing, sum rakar alt menniskjað [...] mugu vit tryggja, at borgarar við demens framvegis eru ein virkin partur av okkara felagsskapi. Einsemi er ein av størstu fíggindunum hjá einum menniskja við demens, eins og teirra avvarðandi. At vera
fleiri fáa demens, eisini á yngri árum? Latið okkum í felag menna einar demensvinarligar Føroyar«. Við at seta bonkin í Grasagarði ynskir Tórshavnar kommuna at viðvirka til at seta sjóneykuna á demens. Tað er [...] saman við øðrum fyri almenna tiltakinum »Saman um demens«, sum verður í Reinsarínum í Tórsgøtu frá klokkan 11-16. Skránna sært tú her: Saman um demens (tímin.fo)
Ríkissjúkrahúsinum og leiðari á Nationalt Videnscenter for Demens, fer at greiða frá um nýggja gransking. Heitið á fyrilestrinum er: „Eitt gott lív við demens“. Eisini fara vit at hoyra um gransking í Føroyum: [...] Høvi verður eisini at seta Imran spurningar eftir fyrilesturin. Demens-simulator Ein annar av forvitnisligu fyrilestrunum snýr seg um ein demens-simulator. Tað er Lise Knokgård, strategiskur prosjektmennari [...] frá SOSU í Eysturjútlandi, sum fer at fortelja okkum um demens-simulatorin, ið á ein serligan hátt kann vísa okkum, hvussu tað kennist at hava demens – hvussu veruleikin hjá tí demensrakta er. Verkætlanin
tað er ein samanhangur ímillum áhaldandi óljóð, og demens. Alzheimersfelagið sigur, at hetta er úrslitið, sum varð lagt fram á fyrilestri um larm og demens. Tað var Mette Sørensen, professari á deildini fyri [...] í hesi kanning. Granskararnir funnu so fram til øll tey, sum høvdu fingið diagnosuna demens, bæði Alzheimers demens og onnur sløg av demensi. – Samstundis funnu granskararnir fram til, hvussu leingi tey [...] eftir. Felagið sigur, sjálvandi er larmur ikki meginorsøkin til demens, men tað er mest sannlíkt at larmur ger sítt til, at fólk fáa demens- saman við óhepnum lívsvanum og ílegum. – Arveginleikarnar, kunnu