Fyrrverandi danska ráðfrúan Birte Weiss er deyð - 84 ára gomul

Birte Weiss, sum í 1998 var nær við at gerast forkvinna í danska fólkatinginum, er deyður 84 ára gomul.

Birte Weiss, sum sæst her í 2024, er deyð 84 ára gomul.Hon hevur avrikað nógv í síni yrkisleið sum journalistur og politikari. (Savnsmynd). - Mynd: Jens Dresling/Ritzau Scanpix

Fyrrverandi ráðfrúan, Birte Weiss, andaðist í gjár eftir drúgva sjúkralegu. Hon var 84 ára gomul.

 

Hetta boðaði sonur hennara Jakob Weiss frá fyri Ritzau.

 

Jarðarferðin verður úr Mariukirkjuni á Vesterbro í Keypmannahavn. Dagurin er ikki ásettur enn, upplýsir hann.

 

Birte Weiss kundi verið fyrsti kvinnuligi forkvinnan í danska fólkatinginum í 1998, men tapti Ivar Hansen úr Vinstra.

 

Beinleiðis orsøkin til, at hon ikki gjørdist forkvinna í Fólkatiginum var eitt stríð millum danska og føroyska Javnaðarflokkin. Jóannes Eidesgaard, formaður Javnaðarfloksins, var valdur í Fólkatingi, men hann atkvøddi ikki, og tí stóð á jøvnum millum Birte Weiss og Ivar Hansen, sum vann við lutakasti.

 

Men óansæð, so setti Birte Weiss verulig spor eftir seg gjøgnum eitt langt lív í politikki fyri Javnaðarflokkin og sum journalistur. Ikki minst í mun til flóttafólkapolitikkin.

 

Í 2024 var hon millum tær "30 kvinnurnar, sum hava havt ávirkan á demokratisku stjórn Danmarkar seinastu 100 árini", lýst á einum málningi hjá listakvinnuni Mie Mørkeberg. Málningurin hongur á Christiansborg.

 

Birte Weiss varð fødd á altjóða arbeiðaradegnum, 1. mai, í 1941 undir seinna heimsbardaga.

 

Fyrst í 1960-árunum tók hon útbúgving sum journalistur hjá javnaðarpressuni, og hon arbeiddi seinni millum annað hjá Information og Danmarks Radio.

 

Politikkur dróg tó eisini, og í 1971 varð Birte Weiss fyri fyrstu ferð vald á fólkating.

 

Hon sat á tingi, við avbjóðingum, í 25 ár til valið í 2001. Her valdi hon at siga farvæl við politikkin fyri at gerast journalistur aftur, hesaferð í Weekendavisen.

 

Birte Weiss var næstforkvinna í Sosialdemokratunum í 12 ár, og hon gjørdist kirkjumálaráðfrú, innlendismálaráðfrú og heilsumálaráðfrú. Hon fór úr starvinum sum ráðfrúa eftir valsigurin hjá SR-stjórnini í 1998 við grundaðum vónum um at taka við fólkatingsformansstarvinum.

 

Árið eftir tók Poul Nyrup Rasmussen, forsætisráðharri, aftur Birte Weiss í sítt ráðharratoymi, hesaferð sum KT- og granskingarráðfrú, har hon sat til hon gavst í 2001.

 

Í síni tíð sum innanríkisráðfrúa frá 1993 til 1997 fór Birte Weiss av álvara at gera flóttafólkapolitikk, tá hon hevði ábyrgdina av bosniskum flóttafólkum, sum komu til Danmarkar.

 

Í 1996 vitjaði hon eina hópgrøv í Bosnia, sum fekk hana at vilja lýsa ræðsluna og avleiðingarnar av krígnum.

 

Í 2000 gav hon út bókina "Vitni av galskapi" í samstarvi við Balkanserfrøðingin Karsten Fledelius, sum snýr seg um kríggið í Bosnia og bosnisku flóttafólkini, sum komu til Danmarkar.

 

Átta ár seinni fylgdi hon upp við bókini "Krigens arvinger" um semjutilgongdina eftir borgarakríggið. Hon varð skrivað, meðan hon búði í Sarajevo, og bókin varð seinni týdd til bosniskt.

 

Í 1965 giftist Birte Weiss Ove Weiss, sum eisini er útlærdur journalistur. Hjúnini fingu tveir synir, sum báðir gingu í fótasporum hjá mammuni.

 

Lars Weiss var fleiri ferðir borgarstjóri í Keypmannahavn, meðan Jakob Weiss er redaktionellur menningarleiðari hjá Berlingske.

 

 

 

/Ritzau/

 

Birte Weiss, sum sæst her í 2024, er deyð 84 ára gomul.Hon hevur avrikað nógv í síni yrkisleið sum journalistur og politikari. (Savnsmynd). - Mynd: Jens Dresling/Ritzau Scanpix