fyri at útvega mat til okkara grannar, sum bardust móti týska áganginum. Ein slíkur filmur kann bara vera til gagns fyri Føroyar. [...] royndar, tá maðurin fekk eina váta grøv. Nú verður gjørdur ein filmur, sum er sera viðkomandi fyri Føroyar og føroyingar. Talan er um ein spælifilm, sum er grundaður á vanlukkuna, tá sluppin Verdandi í 1944 [...] dóttur Simonu, sigur, at sum vanligt tá, varð einki tosað um slíkar vanlukkur. Sum frá leið vildi Simona hava eitt arbeiði. Hon fór hon at binda fyri Suffíu Gregersen, sum var ein sonn framburðskvinna. Hon
rikanskar karmar við arbeiðsbólkum, sum byrja beinanvegin. Tað er ikki pláss fyri Ukraina og á ein hátt heldur ikki pláss fyri Evropa. So mín meting er, at tað, sum hendi í dag, passar russarum sera væl [...] Seniorgranskarin Flemming Splidsboel frá danska altjóða stovninum Diis heldur, at Russland kann vera væl nøgt við úrslitið av telefonsamrøðuni í dag millum russiska forsetan, Vladimir Putin, og amerikanska [...] Hetta passar russarum sera væl. Eg kann ikki siga annað enn, at eg føli, at amerikanarar eru naivir um hetta. - Tað er eisini møguligt, at amerikanarar ikki hugsa so nógv um eina røð av hesum smálutum
bara gagnar føroyskum máli, men sum eisini kann vera til gagns fyri onnur mál við lítlum málsligum tilfeingi. Ein týðandi partur av verkætlanini er, at alt verður opið. Týðingarmyndlar, tvímálslig dátusett [...] arbeitt við at gera ein so góðan teldutýðingarmyndil, sum til ber. Hetta verður m.a. gjørt við: At víðka um tvímálslig dátusett við at gagnnýta førleikarnar hjá stórmálmyndlum At neyvstilla ein fleirmálamyndil [...] útlendskar tøknipallar, sum týða til føroyskt og úr føroyskum, so sum Google Translate, ChatGPT og Claude. Hetta er at gleðast um, og mong brúka hesar tænastur. Men umráðandi er, at vit, sum tosa føroyskt, eisini
sáttmálar, sum eru gjørdir eftir kollektivar samráðingar millum partarnar á arbeiðsmarknaðinum. Hetta er tískil peningur, sum reiðarí ikki hava til taks at rinda í landskassan, tí at hann er rindaður sum hýrur [...] upphædd endar í landskassanum sum lønarskattur. Í greinini verður mett, at umleið helmingurin av sonevndu tilfeingisrentuni, sum ikki er drigin inn, er hýra hjá manningum. Hetta er ein politisk hugsan hjá summum [...] hevur tað vanliga hægri avkast, enn tá tað fiskar lítið. Um ein manning er dugnalig og væl skipað, er úrslitið vanliga betri. Eitt skip kann fiska fyri 200 mió. kr., meðan eitt annað fiskar fyri 50 mió
tung boð, sum okur fingu í morgun. Vágbingurin Hans Jacob Hjelm var farin. Hans Jacob hevur fylt nógv í bygdarlívinum í Vági bæði sum privatpersónur og sum starvsfólk hjá Vágs Kommunu. Ein, sum altíð var [...] visti tá, at hetta skuldi vera seinastu ferð, jeg sá hann og fekk eitt prát við hann. Soleiðis kann lívið vera ófyrisigandi og hart. Sum starvsfólk hjá Vágs Kommunu var Hans Jacob ein sera virkin og dugnaligur [...] Hans Jacob var ikki bara ein arbeiðsfelagi, hann var ein partur av lívinum í bygdini. Hvørt tað var ítróttur, mentan ella onnur tiltøk, so var hann altíð til staðar. Hans Jacob var ein av teimum, ið gjørdu
vit fýra. Um vit einki gera, so vera tvey fólk á arbeiðsmarknaðinum fyri hvønn pensjónist um 30 ár. Hetta er ein avbjóðing tí tað eru tey sum eru á arbeiðsmarknaðinum sum fíggja vælferðarsamfelagið. Vit [...] Ein genta sum er fødd í ár kann rokna við at gerast 100 ár. Hóast vit javnan hoyra, at fólk gerast 100, so duga vit illa at ímynda okkum, at tað verður reglan heldur enn undantaki at gerast 100 ár. Hugsi [...] 70 ár. Tey fyrstu, sum vera ávirkaði av broytingini, eru tey, ið eru fødd í 1967. Hjá teimum hækkar pensjónsaldurin við trimum mánaðum. Tey, sum eru fødd eftir 1972, fáa pensjón sum 70 ára gomul. Men hetta
fiskiflota á so mangan hátt, m.a. um at fáa endurnýggjað vinnutólini. Teir fáu bátarnir í 4 T, sum eftir eru, fiska ongan stovn upp – tað er púra vist. Gev teimum møguleika at fiska, so teir hava ein kjans at [...] øðrum sjónarhorni enn undanfarni – vónandi tað. SERA STÓRAR SKERJINGAR “Tað er bara góði prísurin, sum bjargar okkum nú,” segði ein drivin og vitugur sjómaður við meg herfyri. Hann hevur við teir fáu trolbátarnar [...] okkara, sum er ómetaliga nógv minkaður seinnu árini vegna skerjingar og friðingar. Vit skulu ikki serliga langt aftur, tá tað mundu vera í minsta lagi 30 trolbátar í hesum bólki – nú eru teir 6, sum eru í
um fólkapensjón. Og tá pensónsaldurin hækkar, so broytir tað samstundis ymsar aðra skipanir, so sum útgjald úr Samhaldsfasta, útgjald av egnari pensjóns, eins at fólk skulu gjalda trý ár longri inn til [...] arbeiðsmarknaðinum enn aðrir starvsbólkar, og tí kann man ikki soleiðis skera øll yvir ein kamb, heldur hon. Men tá nú hetta er eitt uppskot frá landsstýrisflokkinum, so merkir tað uttan iva, at tað verður samtykt [...] sigur hon. – Eg skilji bara ikki, at Javnaðarflokkurin og Tjóðveldi hava vent verkafólkinum so nógv bakið hesi síðstu árini. Eg skilji tað ikki, tað eru veruliga nøkur viðurskifti, sum treingja til at verða
sagt, at persónbilurin í dag er at meta sum ein vanligur brúkslutur. – Tað kann væl vera, men hendan lógarbroyting er samstundis eitt álvarsligt afturstig fyri tey, sum hava tørv á avlamisbili. Hjá teimum [...] tilverugrundarlagið hjá rørslutarnaðum, sum hava brúk fyri avlamisbili, so lítið virði, at tað við einum “pennastrokið” bara kann “ignorerast” og strikast? Kann landsstýrismaðurin í almannamálum greina [...] lógarbroytingini, so fær ein tað fatan, um eg skilji boð-skapin rætt, at Almannaverkið ikki longur vil brúka orku uppá fólk við skerdum førleika, sum bert hava brúk fyri einum avlamisbili. Tey, sum eru “kvalifiserað”
við stórum hondum, sum bæði lýsa tær arbeiðandi hendurnar og tær biðjandi hendurnar. Hon gevur sjálv henda málning heiti “føroysk hetja.” Hetta er so rætt, sum tað kann vera. Tað er ikki altíð [...] Heini. Sum hjá einum rættum listarfólki, so var teirra søga á hesum øki serlig. Eisini tá ið tað rann saman millum hana og Tord Niclassen, sum annars bleiv kendur á heilt øðrum økjum sum politikki [...] heilsan til tey, sum kundu hava brúk fyri tí. Hon kom spakuliga inn, setti seg niður uttast í køkinum og legði ein pakka eftir seg, sum hon helt at tørvur var á tí. Tað er eisini ein sera kendur málningur