Tað er týdningarmikið fyri framtíðar samstarvið millum Danmark og Grønland, at ein umbering verður latin kvinnum, sum fingu snyril ísettan uttan samtykki.
Tað sigur danska forsætisráðfrúan, Mette Frederiksen, sum í dag er í Grønlandi fyri at geva eina almenna umbering.
- Sum land og statur hava vit gjørt nøkur álvarslig mistøk gjøgnum okkara felags søgu. Nú hava vit latið vindeyguni upp og vit tora at hyggja skrímslið í eyguni. Tað haldi eg hava týdning fyri okkara framtíðar samstarv, sigur hon.
Í morgun hitti forsætisráðfrúan fimm kvinnur, sum eru raktar av sonevnda snyrils-málinum.
Ein røð av kvinnunum vóru ávikavist 12 og 14 ára gamlar, tá tær fingu snyril ísettan uttan samtykki, segði forsætisráðfrúan eftir fundin, har grønlendski landsstýrisformaðurin, Jens-Frederik Nielsen, eisini luttók.
- Tær vistu ikki, hvat gekk fyri seg, og onkur teirra hevur ikki kunnað fingið børn aftaná. Tí er snyrils-málið týdningarmikið, og tey vísa eisini á, at tað er týdningarmikið, at umberingin kemur, so vit kunnu taka skuldarkensluna og skommina av teirra herðum, sigur Mette Frederiksen.
Ein av kvinnunum, sum fekk snyril ísettan uttan samtykki fyri fleiri áratíggjum síðani, er Naja Lyberth.
Lesið eisini: Snyril-raktar kvinnur í Grønlandi ætla at rættarsøkja Danmark
Við grønlendska miðilin KNR sigur hon, at umberingin gevur henni og øðrum kvinnum í somu støðu møguleika at leggja barlast fyri at prógva nakað aftanfyri seg.
– 24. september kunnu vit rætta ryggin. Tí árini vit hava verið ígjøgnum, tey trý og eitt hálvt ár, vit hava stríðst fyri at fáa sannleikan fram - at okkurt veruliga varð gjørt skeivt - eru nú staðfest, sigur hon við miðilin.
Snyrils-málið snýr seg um, at grønlendskar kvinnur og ungar gentur í 1960- og 1970-árunum fingu eina forðings-IUD ísetta undir sokallaðu IUD-átakinum.
Fleiri grønlendskar kvinnur eru seinni komnar fram í fjølmiðlunum og hava sagt, at spiral varð sett í, uttan at tær vistu av, ella uttan at tær skiltu til fulnar, hvat hendi.
/Ritzau/
