Stuðul er ósunnur

Arni Abrahamsen

Nýttu tølini í lýsingini vóru hesi:

Samlaða inntøkan hjá Landskassanum í 2001: uml. 3.800 mio. herav var blokkstuðul 995 mio.

Blokkstuðulin var smá 27% av samlaðu inntøkuni

Samlaða inntøkan hjá Landskassanum í 2005: uml. 4.035 mio. herav var blokkstuðul 631 mio.

Blokkstuðulin var 16% av samlaðu inntøkuni

Ætlaða inntøkan hjá landskassanum fyri 2007: 4.658 mio herav er blokkstuðul 635 mio.

Blokkstuðulin er smá 14% av samlaðu inntøkuni

Táverandi samgonga valdi í 2002 at skerja blokkin, og at lata vera við at prís­tals­regul­era hann, soleiðis at tal­an bleiv um eina fast­fryst­ing.

Sum tølini omanfyri so tíð­i­liga vísa, so er blokk­ur­in av tí sama vorðin ein alsamt minni partur av saml­aða inntøkugrund­ar­lag­num hjá Landskassanum.

Í grein sínari vísir Helgi á, at um blokkurin var avtikin, so hevði lands­kass­in havt áhaldandi undirskot - sum heldur ikki er nakað loynd­armál.

Men tað sum Helgi als ikki viðgerð, og sum er kjarn­in í tí sum verður víst á í hesum tølum, er at vit eru í einari tilgongd, har týdningurin av blokkinum er alsamt minkandi. Her verður als ikki tosað um eina avtøku her og nú, men at vit eru mitt í einari sera áhugaverdari tilgongd.

Sambandsflokkurin vísir á sínari heimasíðu eisini á, at skerjingin hevur higartil kosta okkara samfelag nær­um 2 mia. í mistari inn­tøku. Um man isolera hygg­u­r upp á hetta talið, kann tað tykjast sum eitt øgiligt tal.

Men seta vit hetta talið inn í einari størri heild í tí Før­oyska búskapinum, so sær myndin munandi øðr­vísi út.

Sum er, mala sam­felags­hjólini við fullari ferð; orðini “yvirupphiting í bú­skap­i­num” hava verið at hoyrt í almenna rúminum. Hvussu hevði støðan verið, um ein peningastreymur á tils. 2 mia. kr. eyka, hevði runn­ið inn í samfelagið sein­astu árini? Og hvat skuldu pengarnir verið nýtt­ir til?

Sannleikin er tann, at vit høvdu ikki fingið stórvegis meir fyri pengarnar enn tað sama, tí vit høvdu verið noydd at rinda meir fyri somu tænastur, tilfar og ar­beiðir. So hevði fisk­i­vinn­u­skúl­in í Vestmanna ikki kosta 7 mio. eyka, men kanska 20. Og eyka kostn­að­urin fyri miðnámsskúlan í Suð­uroy hevði kanska ver­ið tann dupulti av tí hann er í dag osv.

Tað stutta av tí langa er, at við einum øktum al­menn­um peningarensli av hesum formatinum, hevði man ikki fingið stórt meir fyri pengarnar all­ík­a­væl, tí so nógv ferð er á sam­felagnum framm­an­und­an. Alt hevði bara verið upp­aftur dýrari, enn tað er í dag.

Málið hjá okkum átti at ver­ið, at samfelagið skal rek­ast við teimum inn­tøkum og virðum, ið sa­m­fel­agið sjálvt genererar. Tá­standi er javnvág í, og man kann tosa um ein sunn­an búskap. Ein pening­a­streym­ur inn í ein búskap, ið einans byggir á stuðul, og ikki á virðir, ið eru fram­leidd og skapt í sa­m­fel­ag­num, er við til at skapa ó­javna, og seta eyka (og ónátt­úr­liga) ferð á sam­fel­ags­hjól­ini, og hervið økja um inflatiónina og kostn­að­ar­støði sum heild.