Landið má binda seg til meira

Ingolf S. Olsen

Jørgen Niclasen, Fíggjar­mála­ráð­harri, fegnaðist í seinastu viku um, at tað var eydnast at fáa eina breiða semju millum allar flokk­ar­nar á tingi um bæði Sand­oyartunnilin og Skála­fjarð­ar­tunnilin. Í semjuni verða teir sjóvaðir saman í eina verkætlan.
Men harvið eru langt frá allar súður syftar hjá lands­stýrismanninum, tí næsti stóri knúturin, sum eisini lætt kann gerast ein polit­iskur knútur, er fígg­ing­in.
Sambært semjuni skal landið seta 400 milliónir krón­ur í partapeningi í al-menna partafelagið, sum skal gera tunlarnar. Pen-ing­ur­in er longu yvir eitt 10 ára skeið settur av á lang­tíð­ar íløgukarminum hjá Løg­tingi­num.

Betri lánstrygd
Men á framløgufundinum í Miðlahúsinum mikudagin ásann­aðu umboðini fyri allar flokkarnar, at parta­pen­i­ngurin einsa­mall­ur er ov lítil, um ikki láns­kost­nað­ur­in skal gerast alt ov dýr­ur.
Jørgen Niclasen hevur somu áskoðan.
- Almenna tunnilsfelagið skal lána góðar 1,5 milliard­ir krónur, um kost­nað­ar­met­ing­ar­nar halda. Tað er ongin trupul-leiki at fáa fígg­ing til Skála­fjarð­ar­tunnil­in, tí hann fer at bera seg væl við egnum rakstri, men verri er við Sand­oy­ar­tunlinum. Tí mugu vit í lógini geva lands­stýris­manni­num heimild til annað­hvørt at hækka parta­pen­ingin ella veita trygd fyri minstu ferðslu í Sandoyartunlinum fyri yvir­høvur at fáa lán. Og tað er sannlíkt, at brúk bein­an­vegin verður fyri hesi heimildini fyri at halda prísi­num á lánsfíggingini niðri. Men nú mugu vit tó fyrst finna út av, hvat láns­veit­ar­arnir kunnu bjóða, sig­ur hann.
Johnny í Grótinum, bú­skap­ar­frøð­ing­ur, banka­mað­ur og fyrrver­andi for­mað­ur í Bú­skapar­ráð­num, hev­ur verið alment frammi og spátt ein rentukostnað á 8-12 prosent, um rokn­að verður við einum egin­pen­ingi á 400 milliónir krón­ur, sum verður inn­gold­in stigvíst í 10 ár. Tað er ein renta, ið líkist hen­ni, sum útskeldaða CIP æt­laði sær í sín part fyri at fíggja, byggja og reka Skála­fjarð­ar­tunnil­in í 50 ár.

Sama úrslit
Tað er ov dýrt, halda øll. Eisini Jørgen Niclasen, sum hell­ir meira til veðhald – tað er at veita trygd fyri minstu ferðs­lu í Sandoyartunlinum – heldur enn beinanvegin at hækka partapeningin fyri at fáa lánskostnaðin nið­ur.
- Í prinsippinum er tað líka­mikið, tí endarokningin hjá landinum verður tann sama. Verður parta­pen­ing­ur­in hækkaður, verður láns­fíggingin tað minni. Verð­ur veðhald brúkt, skal allur kostnaðurin út um partapeningin lán­ast. Men fyrimunurin við einum veðhaldi er jú, at um alt gongur sum ætl­að og væntað, so skal land­ið ongan­tið av við teir peng­ar­nar, sum veðhildið er fyri, sigur hann.
Á framløgufundinum í Miðlahúsinum vóru tó rødd­ir frammi, ið ávaraðu móti veðhaldi, tí tað kann fáa tey, ið fremja stóru byggi­verkætlanina í verki at leggja minni í, um kostn­að­ar­ætlanin verður hildin – veðhaldið tryggjar jú, at rokn­ing­in verður goldin kort­ini.

Landið kann selja
Tað verður Løgtingið, ið skal gera av, um og hvussu heimildin hjá fíggj­ar­mála­ráð­harra­num skal brúk­ast. Ger tingið av, at parta­pen­­ing­urin skal hækk­ast, hev­ur fíggj­ar­mála­ráð­harrin eisi­ni tvær upp­skrift­ir fyri hes­um.
- Annaðhvørt halda vit bara áfram at játta pen­ing­in á fíggjarlógini, ella vit realisera virði, sum land­ið eigur, sigur Jørgen Nicla­sen.
Hvørji virði hann her hugs­ar um, vil hann ikki nærri inn á.
Men tá tað helst snýr seg um nógvar pengar eru ikki so øgilgia nógvar al­menn­ar ognir, ið eru skjótar at um­seta til reiðan pening, í at velja. Ein teirra er Bank­Nordik, har tey 33 pro­sent­ini, sum landið enn umvegis Fígg­ing­argrunnin eigur, hava eitt rættilgia stórt virði – umleið 400 milliónir krón­ur sambært kursinum fríggj­a­dagin – meðan meira iva­samt man vera, hvat land­ið kann fáa fyri tey 66 prosentini, tað eigur í Atlants­flog.