SamrøÐa
Marjun Dalsgaard
?????
Per er tann smædni, Heini tann útvendi. Per fær ilt í búkin, um hann skal tosa framman fyri eini fjøld, Heina tosar og skemtar alla tíðina. Per vil hava frið við jøvnum millumbilum og fær flest hugskot, tá hann situr einsamallur, Heini er glaður fyri at búgva í Kastrup, tí so er tað ikki so langt til nærmasta flogfar. Vit mugu út! Sigur hann. Per hatar tað siðabundna, meðan Heini livur meira "safe".
Brøðurnir Per og Heini Zachariassen eru samdir um alt - eisini, at teir eru mótsetningar - men líkjast eittsindur kortini.
Per
Nógvir føroyingar hugsa um Guðruna Sólju, um tú sigur "Stjerne for en aften", men tað er líka so nærliggjandi, at siga Per Zachariassen, ið er eitt av høvdunum aftanfyri sendingina.
Seinast vit hoyrdu um Per var í mars mánaða, tá hann seldi fyritøkuna Blu, til miðla-konglomeratin, Fremantle Media. Prísurin var so góður, at teir ikki kundu siga nei takk, segði Per við Sosialin í samband við søluna.
Per Zachariassen er 35 ár og er nummar tvey í einum systkinaflokki á fýra. Hann starvaðist sum heilt ungur í Sjónvarpi Føroya og fór so undir framleiðsluútbúgvingina á danska filmskúlanum.
Eftir lokna útbúgving fekk hann starv á Danmarks Radio, og har var hann millum annað við til at gera vælumtóktu ungdómssendingina "Transit". Í nøkur ár var Per freelansari og gjørdi tá sendingar fyri Wegelius/Tv Danmark, har Henrik Hancke Nieslen var stjóri. Í 2001 stovnaði Per fyritøkuna Blu saman við Henrik Hancke Nielsen, og í dag standa teirra nøvn undir fleiri av teimum best umtóktu undirhaldssendingunum, ið verða vístar í danska sjónvarpinum. Summar av teimum eru somu-leiðis seldar til sjónvarpsstøðir kring heimin.
Við Blu vunnu Per Zachariass-en og Henrik Hancke Nielsen 3. virðislønina tá danska stjórnin lat íbirtingarprísin í 2004.
Heini
Heini er 32 ár. Hann er nummar trý í systkinaflokkinum. Heini fór fyrst í bankalæru, síðan á handilsskúlan í Marknagili áðrenn leiðin gekk til Keypmannahavnar. Her fór hann undir at lesa til siviløkonom á Lærda Handilsháskúlanum. Meðan Heini var undir lesnaði, gjørdi hann internetloysnir í felagnum Experience saman við Thomas Kristensen, sum hann læs saman við, og seinni stovnaði fyri-tøkuna Virus112 saman við í 1999. Í dag er Heini ein av stjórunum í BullGuard, ein KT fyritøka, ið kappast við altjóða risar á marknaðinum um at menna software til trygging av teldum til privatar brúkarar. BullGuard, ið varð stovnað í 2002, hevur í dag 40 fólk í arbeiði móti bert fýra fyri einum ári síðani. Orsøkin til, at fyri-tøkan hevur ment seg nógv seinasta árið, er millum annað, at teir hava valt at flyta størv til Onglands og Rumenia.
Heina hoyrdu vit millum annað, tá hann fyri umleið tveimum mánaðum síðani var í føroysku fjølmiðlunum og tosaði um Føroyar sum eitt meira dynamiskt samfelag - bíligari ferðaseðlar og fleiri veitarar av alnótini vóru nøkur av viður-skiftunum, men sum heild var boðskapurin at Føroyar má út í heimin, og at Føroyar má taka heimin til sín.
Heini er nevndarlimur í íbirtingarfelagnum Set P/F. Grunnurin hevur til endamáls at stuðla íbirtarum fíggjarliga og skjóta tann fyrsta peningin í vinnuligar verkætlanir.
Tryggan barndóm
Felagsnevnarin fyri brøðurnir Zachariassen er nýhugsan og íverksetan. Men hvat í teirra uppvøkstri hevur gjørt, at teir báðir hava valt lívsstarv merkt av ótryggleika og nýskapan?
Per: Tað er møguliga tí, at vit hava havt ein tryggan barndóm.
Høvdið hjá Heina nikkar upp og niður, meðan Per tosar
- Um tú ikki kennir avleiðing-arnar av, at tað gongur illa, ert tú ikki líka bangin fyri at taka kjansir, sum hvis tú hevur havt ein minni tryggan barndóm og hevur upplivað at mangla nakað, heldur Per fram.
Heini heldur somuleiðis, at tað hevur havt eina ávirkan, at pápin er teldufrøðingur og arbeiddi við teldum, tá teldurnar enn vóru nýggjar í okkara hugaheimi.
- Tær stóðu nærmast á keiini enn - vit hava altíð verið áhugað-ir í tí nýggja av tí sama, haldi eg, sigur Heini
Per: Vit hava nokk eisini altíð gjørt okkum ómak fyri at skilja okkum burturúr í systkinaflokkinum. Høvdið hjá Heina fer aftur upp og niður.
- Ja, ja, tað hava vit, ja, sigur hann.
Per: Reint teoretiskt eri eg nokk tann, sum okkara foreldur hava givið minst gætur, tí eg eri nummar tvey av fýra. So eg havi kanska roynt at skilja meg burturúr mongdini, fyri at fólk skuldu fáa eyga á meg. Eg veit ikki, Heini sigur, at hann er eisini...
Heini: Ja, eg eri eisini miðlingur - heilt sikkurt eisini miðlingur. Eg eri nummar trý av fýra.
Per: Men mítt nummar í røðini ger, at eg nokk havi verið meira ósjónligur enn tú, eg var umleið tvey ár tá tú kom - tú var yngst fyrst.
Heini: Ja,ja átta ár - men so havi eg eisini verið miðlingur síðan.
Per: Men altso. Tað varð aldrin gjørdur munur á okkum - altso alt gott um tað
- Ja, alt gott um tað - sig ikki at tað var ringt, so fer mamma bara at gráta, sigur Heini, ið skemtar næstan alla tíðina undir samrøðuni.
Per: Nei, alt gott um tað, men tað hevur kanska gjørt, at vit hava stríðst fyri at vera nakað serligt.
Heini: Ja, ja.
Mótsetningar
Men hvussu eru miðlingabrøð-urnir so?
- Vit eru øgiliga ymiskir. Heini er nokk meira útvendur, hevur fleiri kenningar - kanska eisini størri tørv enn eg á at hava samband við onnur fólk, sigur Per, ið dámar betur at arbeiða einsamallur.
- Eg má hava minst tveir dagar um vikuna fyri meg sjálvan. So livir Heini nokk lívið meira trygt og sikkurt enn eg - eg fylgi meira mínum hjarta og hugsi ikki so langt fram, sigur Per.
Heini: Ja, tað hevur tú nokk brent teg av onkuntíð.
Per: Nei, tað veit eg ikki, men eg geri tað bæði í mínum starvi og í mínum privatlívi sum heild - tað er eitt amboð, sum eg havi lært meg at brúka. Heini er meira skynsamur - øgiliga "talfikseraður" - roknar uppá alt, meðan eg eri meira stýrdur av kenslum og fylgi mínum "maga-fornemmilsi", haldi eg, sigur Per.
Heini nikkar: Tað ger hann - nógv meira enn eg - eg tori nokk ikki at fylgja mínum hjarta á sama hátt, sigur Heini, ið heldur at tað er ein av sterku síðunum hjá Per.
- Tað krevur dirvi. Ikki tí, eg taki øgiliga stórar kjansir til dagligt í mínum starvi, men sum heild koyri eg nokk mína tilveru meira "safe".
- Eg haldi, at Heinasa sterka síða er nokk, at tað ikki er langt frá tanka til, at hann setur í verk. Um hann sigur, at hann fer at gera nakað, so verður tað altíð gjørt. Ikki sum eg - eg kann fáa nógv hugskot, sum aldrin blíva til nakað, tí eg fái tað ikki upp í lag, sigur Per, ið eisini hevur tann trupulleikan, at hann missir áhugan rættiliga skjótt, tá eitt hugskot hevur fingið skap og skal gerast til veruleika.
- So kann eg tíbetur geva uppgávuna víðari til onkran annan - tað plagi eg at gera, tann parturin er ikki serliga áhugaverdur, sigur hann.
Líkir í mun til..
Heini: Eg trúgvi samanborið við onnur líkjast vit. Altso, um tú bólkar fólk í fimm typir til dømis, so eru vit sama typa. Vit taka báðir sera stórar kjansir í okkara dagliga starvi. Vit arbeiða báðir kreativt og eru nokk samdir um nógv viðurskifti. Per nikkar.
- Yrkið hjá Per er meira beinleiðis kreativt, men alt er kreativitetur - kreativitetur er at bróta nakrar reglur fyri, hvussu tú vanliga ger okkurt, so mítt starv er rættuliga kreativt eisini. Vit mugu alla tíðina hugsa í nýskapan - finna nýggjar leiðir, av tí at vit eru ein lítil fyritøka, sum hevur sterkar kappingar-neytar. Tað krevur eitt sindur av nýhugsan, sigur Heini.
Hvar finna tit kreativitetin?
Per: Altso hetta mann vanliga sigur: "Dont fix it unless its broken" Eg havi nok lyndi til at hyggja uppá ting, sjálvt um tey rigga - bara fyri at vita hvat hendir.
Høvdið á Heina fer upp og niður aftur:
- Ja, ja, sigur hann mestsum fyri seg sjálvan.
Per: Mær dámar nokkso væl at forstýra ting, og síggja hvat spyrst burturúr. Eins og eg onkuntíð kann finna uppá, at koyra til arbeiðis ein annan veg enn tann, sum eg veit er skjótast og lættast, bara fyri at vita hvat hendir - tað spyrst onkuntíð okkurt nýtt burturúr tí. Annars fái eg flest hugskot, tá eg eri einsamallur.
Hvat er tað tit vága?
Heini: Eg vági alt - vit kunnu koma út fyri at missa alt uppá ein dag - vit kappast ímóti altjóða risum um privat við-skiftafólk.
Per: Tað er smá val tú tekur alla tíðina.
Nýtist ikki at hava pissað í saltan sjógv
Hóast at brøðurnir nærmast eru mótsetningar, tá tað kemur til sinnalag, eru teir á einum máli, tá tað snýr seg um leiðslu, samfelagið og politikk.
- Í Føroyum verður ófaklært arbeiði stuðlað við skattalætta til sjómenn - vit áttu heldur at eggja til at skapa nýggjar vinnur - vit mugu stuðla íbirtarum, fólkum, sum vísa áræði, sigur Heini.
- Tað er ikki mennandi at lena seg upp at eini ráðvøru, sigur Per og leggur aftrat, at hendan mentanin avmyndast í hugburðinum, at tú ikki ert nakað, um tú ikki hevur pissað í saltan sjógv.
- Tað stakk meg í hjartað at hoyra hetta, tá eg var yngri. Mínir vinmenn fóru til skips, men eg var eftir, og eg helt, at eg ikki var nakað, tí eg ikki hevði pissað í saltan sjógv, men hatta er nakað fjas, sigur Per. Brøð-urnir eru samdir um, at nýggir vinnuvegir mugu finnast í Føroyum, men samfelagið er for stirvið.
- Trupulleikin í Føroyum er at vinnan er almenn. Vit fáa aldrin eitt dynamiskt samfelag, tá tað almenna eigur vinnuna. Haraftrat er tað óhoyrt, at Føroya Tele er einasti veitari av alnótini - um vit høvdu okkara fyritøku í Føroyum hevði tað kosta 1000 ferðir so nógv at brúkt alnótina, sigur Heini og leggur aftrat:
- Við teimum møguleikum vit hava í dag, eigur tú at kunna hava atgongd til alt, hóast tú býrt í Føroyum, men við teimum internet- og flogprísum, sum eru her, er tað vónleyst. Eingin føroysk fyritøka kann kappast á altjóða støði undir tílíkum umstøðum.
BullGuard hevur 25 starvsfólk í Bukarest, og Heini ferðast aftur og fram millum London, Keypmannahavn og Bukarest fleiri ferðir um mánaðin.
- Tað er ikki longur burtur enn Ålborg er í dag, sigur Heini og leggur aftrat:
- Tað hevur verið avgerandi fyri, at okkara fyritøka hevur ment seg so væl. Í Føroyum kunnu vit ikki bara avbyrgja okkum - vit mugu út heimin!
Pengar ikki mál men mið
Í sambandi við hugburð og framburð, kemur Heini somuleiðis inn á orðatakið "Enhver er sin egen lykkes smed"
- Eg haldi, at tað er keðiligt, at hetta hevur fingið ein so nega-tivan týdning. Tað er eitt fínt hugtak. Tað er so, at gert tú ikki sjálvur nakað fyri at verða eydnusamur, er tað eingin annar, sum ger tað fyri teg - har aftrat kanst tú einki gera fyri onnur, um tú ikki hevur skil á tínum egna, leggur hann aftrat.
Per: Ja, vit hava tosað um hattar har, tað er, sum tá tú situr í einum flogfari. Tá fært tú altíð at vita, at tú skalt taka tína egnu masku á, áðrenn tú hjálpur øðrum. Soleiðis er tað eisini í lívinum - tú kanst ikki hjálpa øðrum, um tú ikki hevur fingið títt egna í ordan. Tá tú hevur tað, kanst tú taka tær av øðrum.
Brøðurnir blíva samdir um, at ein liberalismu-light útgáva sum tann hjá Anders Fogh Rasmussen hevur fatur á tí langa endanum.
- Eitt samfelag skal ikki vera stirvi, men vit ganga avgjørt inn fyri sosialari ábyrgd, siga brøðurnir - og politiskt eru vit helst øgiliga samdir. Tað er ikki tí pengar hava so nógv at siga fyri teir.
- Altso eg vil siga, at pengar eru ikki eitt mál, men eitt mið, sigur Heini og Per er samdur.
- Tað er ein máti at máta um tú eydnast uppá, og tað er helst eisini ein motivatión - og so fylgir eitt ávíst frælsi við pengum.
Teir trívast væl í Danmark og vita ikki at siga, um teir flyta heim.
- Eg havi tað altíð so, at tveir teir fyrstu dagarnar hugsi eg, at eg aldrin kann búgva heima. Tað er eins og verðin í Føroyum er bara Føroyar, men so byrji eg at venja meg við tað - og Føroyar eru jú deiligar, so eftir nakrar dagar kann eg gott ímynda mær at búgva har, sigur Per. Hann saknar vinfólkini í Føroyum.
- Tað er eitt ótrúliga loyalt og gott samanhald, tað tú hevur saman við vinfólki í Føroyum, eg sakni at ballast saman við hoyvíkingum, sigur Per.
Heini sigur somuleiðis, at honum dámar væl í Føroyum, men hevur ikki hugsað um at flyta heim.
- Eg hevði nokk saknað avbjóðingar, tað eru ikki somu møguleikar reint fakliga, men eg sakni eisini at ballast saman við hoyvíkingum.
