Studentar hjálpa indiánarum

Hósdagin 1. novemb­er var OD-dagur á Studentaskúlanum í Hoydølum, har meginparturin av studenta­skúla­næmingunum fóru út at arbeiða fyri at hjálpa og stuðla guaraní-indiánarunum í Bolivia

Annika Hedegaard Isfeldt

 

Hvørt ár fara miðnáms­skúla­næmingar kring alt Dan­mark út at arbeiða fyri at geva ein dag av teirra út­­búgvingartíð, fyri at onk­ur annar í einum øðrum landi fær møguleika fyri eisini at nema sær eina útbúgving. Síðan 1997 hevur Stu­denta­skúlin í Hoydølum eisini luttikið í peningasavnanini. Vanliga er sera stór undir­tøka fyri tiltakinum og nógv­ur peningur verður sendur til OD-skrivstovuna í Danmark, har tey umsita peningin, ið síðani verður sendur til landið, sum hjálp­in fer til tað árið.

Ikki bráðfeingishjálp

Hvørt ár møtast næmingar úr øllum OD-bólkunum eitt vikuskifti í desembur á ein­um tilvildarligum skúla í Danmark á stórmøti, har fundast verður um, hvussu gingist hevur við innsavn­anini tað árið og hvat møgu­liga kann gerast betur í kom­andi ár. Á hesum fundinum verður eitt nýtt land eisini valt, ið hjálpin skal fara til komandi ár. Ymiskir felags­skapir leggja verkætlanir og hugskot fram fyri savn­aðu OD-bólkarnar. Eftir at hava hoyrt ymiskt um hesar, skulu bólkarnir hvør sær at­kvøða fyri tí landi, teir ynskja, hjálpin skal fara til tað komandi ár. Eitt av høv­uðsendamálunum við OD er at veita menningarhjálp heldur enn bráðfeingishjálp. – Hugskotið aftan fyri hetta er, at vit ynskja at kunna hjálpa í longri tíð. Sjálvandi er tað týdningarmikið við bráðfeingishjálp, men sum vit øll vita, hjálpir bráð­feing­ishjálpin bert eitt styttri tíðarskeið. Vit í OD ynskja at stuðla og hjálpa á tann hátt, at londini sjálvi fáa ein møguleika fyri at menna seg og á tann hátt í longdini vónandi megna at klára seg sjálvi uttan nakra hjálp.

Guaraní-indiánarirnir eru skuldarslavir

Á stórmøtinum í fjør av­­gjørdi ein stórur meiriluti av OD-bólkunum at hjálpin í ár skuldi fara til guaraní-indiánararnar í Bolvia. Guaraní-indiánarirnir eru ein undirtryktur bólkur av fólki í Bolivia, sum livir undir sera ringum korum. Aloftast hava indiánarirnir í fleiri ættarlið búð og arbeitt á haciendaunum. Teir hava tí ongantíð vitað um nakað annað enn hetta undirkúgaða lívið. Í nútímans máli vildi man nevnt indíanararnar “skuldartrælir”. Hetta vil siga, at teir hava arvað skuld frá foreldrum teirra, sum teir ikki sleppa burtur úr, fyrr enn teir hava arbeitt fyri hesa í mong ár. Øll inn­tøkan fyri arbeiði teirra fer til at gjalda skuldina aftur til haciendaeigararnar og teir fáa tí onga løn út­­goldna.

Við verkætlanini í Bolivia ætlar OD at broyta livikorini hjá guaraní-indiánarunum. Við at byggja skúlar og út­búgva lærarar, vil OD royna at geva guaraní-indi­ánarunum møguleika fyri at nema sær útbúgving og harvið fáa eina aðra framtíð við frælsi til at kunna gera egnar framtíðarætlanir.

Gartnaraarbeiði, vasking ella kommunuarbeiði

Nakrar vikur áðrenn sjálvur OD-dagurin verður, koma OD-bólkarnir runt at hoyra, hvør ætlar sær at luttaka á hesum degi. Aftur í ár eru sera nógv, ið hava meldað seg til hetta. OD-bólkurin í Hoydølum hevur seinastu dagarnar gjørt nógv við at fingið skil á øllum pappír­un­um og funnið arbeiðs­pláss. Tað er eitt stórt ar­­beiði at skipa fyri einum so umfatandi tiltaki, sum OD-dagurin er, men hetta gera vit í bólkinum við gleði. Ein av fyrimununum við OD er, at peningurin sæst aftur. Skrivstovan í Dan­mark arbeiðir nógv við upp­lýsan av fólki um, hvussu gingist hevur við verkætl­an­unum, ið hava verið. Tað kann ofta kennast eins og man ongantíð sær pengarnar aftur, tá ið man stuðlar ein­um hjálparfelagsskapi, men soleiðis er ikki í OD. Øll, sum arbeiða innan hendan felagsskap, eru sjálvboðin og hetta ger, at huglagið altíð er gott, tá ið vit ar­beiða, sigur ein av gent­unum úr OD-bólkinum í Hoy­dølum.

Vanliga er ikki ringt hjá okkum at finna arbeiðspláss, tí fyritøkurnar kring Før­oy­ar eru aloftast glað um at kunna stuðla og hjálpa okk­um. Herfyri høvdu vit eitt stórt listarligt OD-tiltak í Posthúskjallaranum, har vit royndu at upplýsa fólk meira um felagsskapin. Hetta var sera væleydnað og gjørdi, at fleiri fyritøkur ringdu niðan á skúlan fyri at fáa onkran út at arbeiða.

Arbeiði á OD-degnum kann vera alt millum himm­al og jørð. Tað eru mong, ið bara velja at rudda ella lúka fyri mammu ella ommu teirra, men tað eru eisini fleiri, ið fara út at hjálpa størri fyritøkum eins og Før­oya Tele, Tórshavnar Komm­unu og Hjálpirót.

Seinasta ár savnaði OD-bólkurin í Hoydølum um­­leið 127.000 kr. inn og nú verður áhugavert at vita, hvussu stór peninga­upp­hæddin verður í ár.