10 dagar fyri íslendska kommunuvalið í 2010 fer ein skari av uppreistrarfólki skrálandi eftir Laugavegi í Reykjavík. Hýrurin er góður í kalda lotinum. Við skeltum, ljósarreyðum ballónum, rópum og sangi hava 50 mælskir íslendingar kringsett gongugøtuna. Teir gera grúiliga um seg. Ýlini taka ikki at dragna. Stríðssangurin er ein íslendsk útgáva av “Simply the Best,” sum amerikanska Tina Turner sang so meistarliga í 90-árunum.
Oddmaðurin í fylkingini er 42 ára gamli Jón Gnarr Kristinsson. Hann er gitin sum sjónleikari, skemtari, punktónleikari og høvundur. Hann hevur nú gjørt eitt skarvslop inn á politiska pallin. Hann bjóðar seg fram á kommunuvalinum tann 29. mai. Veljarakanningar vísa, at satiriski mótmælisflokkur hansara Besti Flokkurinn stendur til at vinna valið í Reykjavík. Tað er álvari í hóttanini, hóast tað er lítil álvari í vallyftunum.
Gnarr ger brádliga eitt hvølt ýl í stóru mannamúgvuni.
– Vit vilja gera alt fyri øll! Vit vilja hava eina hvítabjørn í dýragarðin! Vit vilja lurta meira eftir konufólkunum og teimum gomlu! Vit vilja, at Reykjavík fær eitt Disneyland! Vit vilja hava ókeypis handkløð í svimjihøllunum! Vit vilja hava eitt rúsfrítt Alting í 2020!, rópar skemtarin og sipar til virðisgrundarlag hjá flokkinum.
Búskaparkreppan herjar
Íslendska samfelagið ak á knøunum um hetta mundi. Íslendingar kendu sviðan av úrslitinum, tá samhaldsfestið verður slept upp á fjall, tí villir solospælarar fáa frítt at fara við hjálp frá tillagaðum lógum og almennum skipanum. Spekulatión og løtuvinningar vunnu frama í politisku skipanini. Nú var ballið liðugt. Búskaparliga skrældið var veruleiki. Ótamda liberalisman fór út av eggini. Landskassin var skralltómur, og sakleysir borgarar sótu eftir við rokningini. Kreppan var fullkomin. Álitið á politisku skipanina var horvið. Armóð og vónloysi settu sín greiða dám á gerandisdagin.
Tað var í kjalarvørrinum av hesum, at Besti Flokkurinn, uttan nakað boð um loysnir, bjóðaði seg fram til kommunuvalið í 2010. Speirekandi fylkingin hjá Jón Gnarr fekk undirtøku beinanvegin, hóast stóra ivamálið, um flokkurin yvirhøvur hevði áhuga at sleppa framat valdinum.
Rokaligi Jón Knarr bleiv landskendur í Íslandi í nítiárunum. Hann var nógv umhildin sum skemtari. Stóra frambrotið sum sjónleikari kom við filmunum The Icelandic Dream og A Man like Me. Hann hevur seinni roynt seg sum handritahøvund til filmar, har hann hevur luttikið sjálvur sum sjónleikari. 45 ára gamli Jón Knarr hevur seinastu 15 árini verið millum kringastu sjónleikararnar í Íslandi.
Við skemtiligum orðavali slóð hann fast í miðlunum í valstríðnum, at hetta var álvari.
– Vit rópa okkum fyri Besti Flokkurinn. Hví skuldu vit rópt okkum Besti Flokkurinn, um vit ikki vóru tann besti flokkurin? Vóru vit ikki tað, so høvdu vit helst marknaðarført okkum, sum tann vánaligi flokkurin, førdi Jón Gnarr fram.
Gay Pride
Tað er fríggjadagurin 6. august 2010. Tað eru gott og væl tveir mánaðir síðan, at Besti Flokkurinn skúgvaði hinar politisku mótstøðuflokkarnar til viks á kommunuvalinum. Heili 35 prosent av atkvøðunum fullu Jon Gnarr og hinum skemtarunum í lut. Eitt greitt dømi um, hvussu misnøgd íslendingarar vóru við valdsharrarnar, sum høvdu rátt fyri borgum seinastu áríni. Besti Flokkurinn skipaði skjótt samgongu við Samfylkingina. Henda góðveðursdagin í Reykjavík eru 12 litríkir lastbilar miðpunktið í stórari paradu, sum fer spakuliga eftir gongugøtunum í íslendska høvuðsstaðnum. Fremstur stendur borgarstjórin í konufólkaklæðum og veittrar til stóru fjøldina, umleið 65.000 fólk í alt.
Borgarstjórin er Jón Gnarr, sum roynir av øllum alvi at bresta vindeyguni upp og skotra rotið burtur úr politisku skipanini. Aðalmálið er at fáa samband aftur við borgararnar, og fremst av øllum at skapa bjartskygni og álit millum fólkini og valdsharrarnar. Undirhald er eitt av vápunum.
– Borgarstjórin fekk tíverri ikki komið í dag. Hann er upptikin, segði Jón Gnarr í setanarøðuni við kventrasligari damurødd.
– Hatta er tað, tit fáa, tá tit atkvøða fyri slíkum klovnum og lata teir sleppa framat valdinum, skoytti hann uppí.
Tað eru ikki øll sum halda, at framferðin hjá borgarstjóranum er sømilig. Atfinningarnar hava verið, at Jón Gnarr vísir ikki virðing fyri embætinum – ein borgarstjóri skal hava størri tign enn at ganga í konufólkaklæðum, hevur verið sagt. Tað broytir kortini ikki, at skemtiligi sjónleikarin er væl umtóktur.
Tosar sama mál
Gaman er nú álvari. Jón Gnarr og Besti Flokkurinn hava lagt seg vinstru fyri miðjuna og hava arbeitt miðvíst fyri at styrkja umstøðurnar hjá familjunum. Eitt av uppskotunum er at fáa ókeypis – sum kortini verður goldin við skattapengum – busskoyring í íslendska høvuðsstaðnum.
– Avbjóðingin er at taka hond um tað, sum tekur seg upp. Vit royna altíð at finna loysnir, sum tænir fólkinum best, ber Jón Gnarr fram í viðtalu við enska Huffington Post tann 21. februar í ár.
Ein av styrkjunum hjá borgarstjóranum í Reykjavík er, at hann er fólksligur. Hóast tað hevur gingið við rúkandi ferð, hevur hann ikki mist fótafestið. Gnarr hevur ásannað, at hann umboðar sínar borgarar og ger nógv fyri at tosa sama mál sum veljararnir, ið hava góðan tokka til hansara.
– Eg torgaði ikki politikk sum yngri. Politikkur var torrskiltur, strævin og keðiligur. Tað vóru fá, sum fataðu, hvat hesi fólkini førdu fram. ‘Hetta er vaksamannaprát, alt fer at laga seg,’ varð svarið, tá eg spurdi meg fyri. Men alt lagaði seg ikki. Samskifti millum valdsharrar og veljararnar skal vera lætt at skilja, og tað havi eg lagt doyðin á. Allastaðni í heiminum samskifta fólk, so hin skilur, hvat tú sigur, sigur Jón Gnarr í samrøðuni við Huffington Post.
Eg eri sum tey samkyndu
Tað er fríggjadagurin 27. juli. Í strembanini at skapa rúm fyri øllum, og at munur skal ikki gerast á borgarum, stendur Jón Gnarr nú á pallinum til tiltakið hjá LGBT Føroyar. Borgarstjórin hevur heldur ongantíð ivast í at víst teimum samkyndu í Íslandi sín fulla stuðul. Borgarstjórin er altíð við til tiltøkinum, sum íslendska LGBT hevur skipað fyri. Nú er hann í Føroyum.
Hóast skemtiligu røðuna, so var álvari í politikkinum. Men tað er eisini rúm fyri skemti í politikki, heldur hann.
– Skemt er sum at vera samkyndur. Tað er ein partur av mær, og eg fari ongantíð at broyta tað. Eg fari altíð at skemta og undirhalda, men undirhald er eisini álvari, og sjálvandi taki eg starvið sum borgarstjóri í størstum álvara, sigur hann við Huffington Post.
Jón Gnarr hevur tvey ár eftir sum borgarstjóri. Tað verður kanska næstu 24 mánaðirnar, at ein hvítabjørn kemur í dýragarðin í Reykjavík.
.....
UM JÓN GNARR:
Jón Knarr Kristinsson varð føddur 2. januar 1967. Hann varð doyptur Jón Gunnar Kristinsson, men broytti millumnavnið í 2005. Hann er giftur Jóhannu Jóhannsdóttir. Saman eiga tey ein son.
Jón Knarr var rokaligur sum smádrongur. Hann var millum annað undir viðgerð fyri ADHD.
Hann fekk ongantíð hægri útbúgving. Hann royndi nakrar ferðir, men gavst og fór í starv sum hýruvognsførari og hjá Volvo í Íslandi.
Gjøgnumbrotið sum sjónleikari kom í nítiárunum og hevur verið sera virkin í sjónleikaravinnuni.
Í 2009 tók hann stig til Besti Flokkurinn, sum er ein satiriskur mótmælisflokkur. Nú er hann borgarstjóri í Reykjavík.