Samleiki og gastronomi

Johan Mortensen
--------

Í seinastuni hava tvey sera áhuga­verd tiltøk verið fyriskipað av Hotel Føroyum og gastronomiska stuðulsbólkinum hjá stjóranum Johannes Jensen.
Seinast í februar, saman við Bónda­felagnum, varð skipað fyri smakking av turrum kjøti frá átta gørðum ella høgum. Eitt sera spennandi kvøld, har umleið 300 gestir sluppu at royna seg og varð besta kjøtið hesuferð av Eiði. Eigarin av haganum greiddi frá, at hetta var av seyði, sum hevði gingið í 600-700 metra hædd. Hann greiddi frá, at vøksturin har uppi var annarleiðis enn á lægri lendi. Kaldari er har eisini, so tað vil siga, at vit næstan tosa um arktiskan seyð! Sera áhugavert. Eftir smakk­ingina var ein forvitnislig før­oysk matskrá og afturvið vóru føroyskar bjórframleiðslur. Sam­anumtikið eitt sera væleydnað kvøld, sum væntandi verður tikið upp aftur í 2014.
Vikuskiftið eftir var fyri aðru ferð – í samstarvi við Havstovuna – høvi hjá fólki at royna toskin av Føroya Banka. Áarstova var nær­um fullsett trý kvøld á rað, har ungir kokkar royndu síni kynstur við hesari framúr rávøruna og væl hepn­aðist. Útlendskir gestir og tíðindafólk vóru eisini við, og vóru tey imponerað av toskinum, kokkunum og tænarunum.
Hesi bæði kvøldini sýna, hvussu gastronomiska rákið her á landi veruliga hevur tikið dyk á seg. Úr fjalli í fjøru og á grunn­um okkara hava vit nógvar av heim­sins bestu rávørum. Eisini eru vit byrjað at fáa eitt yngri ættarlið av kokkum og tænarum, sum veruliga “brenna” fyri yrki sínum. Tað má verða áhugavert og attraktivt hjá ung­um fólki at fara í kokka og tæn­ara­læru.
Tað er ongin ivi um, at vit kunnu menna okkara gastronomiska støði nógv meira og sum veruliga kann verða eitt munandi íkast til ferða­mannavinnuna.
Tað er sjálvandi nógv enn, sum ikki er í lagi og sum bøtast má um. Eg kann nevna nøkur mál :
• Matstovur eiga ikki at gjalda meira enn 10 % í MVG
• Alt grønmeti skal vera MVG frítt
• Avgjaldið í Rúsini uppá vín og øl skal lækka, avgjaldið er alt ov høgt og útvalið av tí sama ikki nøktandi.
• Ferðakostnaðurin til Føroya eigur at lækka munandi. Tá Iceland Express á sinni gjørdi at tú slapp fyri ca. 1.000,-
Ís­land og retur viðførdi hetta hásesong heila árið fyri ferða­mannavinnuna og matstovunar og er Íslendsk gastronomi idag á altjóða støði.

Øll hesi mál liggja hjá Vinnu­mála­­ráðnum og eg heiti staðiliga á Johan Dahl um at geva teimum all­an møguligan ans og prioritet,
Fyri at at vit øll kunnu tosa um gastronomi og gleð­ina við at njóta eina góða máltíð og kanska eitt glas av ár­­gangs­víni saman við familju og kenningum, skal kostn­að­urin verða sámu­lig­ir. Fyrst­ani tá kunnu vit fara at tosa um eina gastro­nomiska kollvelting. Vit mugu heldur ikki gloyma, hvussu stóran týdning og spin off effect føroysk gastro­nomi kann hava fyri okkara fiskaút­flutning og vørumenning yvirhøvur. Heldur ikki at gloyma at verða sjálv­bjargin við grønmeti, í løtuni inn­flyta vit fyri góðar 50 mió árliga av útlendskum grønmeti.
Kortini vil eg siga, at vit eru á rættari kós og gastromiska framtíð Føroya sær spennandi út.