ODDAGREIN: Latið »paal koma aa maal«

Í tíðindasendingini í útvarpinum hjá Kring­varpinum í gjárkvøldið varð kjak­ast um, hvørt tað er rætt, at út­varps­fólk nýta sína egnu di­a­lekt í tíð­ind­a­send­ing­unum.

Niðurstøðan var tíbetur, at sjálv­andi skulu tey tað. Men út­varp­ið hitti eis­ini ein mann, sum hevði aðra hugs­an. Hann »stóð av« (!!?) tá ið hann hoyrdi út­varps­mann av Eiði við síni fløtu eiðisdialekt greiða frá, at »Paal kom aa maal«. Hann skilti ikki, hvat útvarpsmaðurin við »fløtu a'unum« segði. Men hann kom sjálvur til ta niðurstøðu, at tað var kanska honum sjálvum, tað var galið við...

Vit kundu ikki verið meira ó­samd við hesum manni um hesi við­ur­skifti. Sjálvandi skulu allar di­a­lektir verða eins góðar í øllum al­mennum høpi, bæði hjá leikum og lærdum. Og tað í fínasta lagi, at tíð­ind­a­fólkini í út­varp­i­num og Rás2 nýta sítt egna nátúrliga mál til upp­lest­ur har eisini. Men alt skal sjálv­andi gerast við máta. Tað er mun­ur á at lenda og at grava seg nið­ur - onkur út­varps­mað­ur hev­ur kanska gjørt í so nógv av, at tað argar fólk, og tá kann tað verða strav­ið at hoyra.

 

Men vit eiga at fegnast um, at vit hava so nógv brigdi av okkara móð­ur­máli varð­veidd. Hetta er ein sjáld­sam­ur skatt­ur, sum uttan iva kemst av, at vit gjøgnum øldir ikki hava dugað at skrivað okkara egna mál, og tí hevur tað verið bor­ið av mann­a­munni. Skrift­mál­ið er í ver­u­leik­a­num ein hóttan móti di­a­lekt­um, tí eitt skrift­mál eins­rætt­ar mál­ið. Um vit bara lesa, so hvørva di­a­lektirnar.

 

Tað er kanska meiri av hepni enn av til­vitan, at vit hava varðveitt ymsu brigdini av málinum. Og tað at for­fedr­ar okkara valdu et­y­m­o­log­­iska skrift­málið hjá Hamm­ers­haimb, tá skrift­mál okkara varð kon­stru­e­r­að má sigast at vera heppið.

Um vit høvdu valt ta fonetisku leið­ina, har málið verður skrivað eins og tað verð­ur fram­bor­ið, so vóru helst all­ar di­a­lekt­ir burtur í dag.

 

Grannar okkara fyri vestan, ís­lend­ing­ar, hava skrivað í øldir, og tað er helst orsøkin til, at Ísland ikki hev­ur dialektmunir á málinum, á sam­a hátt sum vit hava.

At gera gjøldur úr hvørjum øðr­um, tað duga vit væl í Føroyum. Eisini tá tað kemur til málið. Um vit útihýsa dialektum - og ser­liga teim­um brigdum, sum fá okkara tosa, so verð­ur mál okkara fátækari.

 

Vit hava eitt ríkt mál, sum vit skulu vera errin av. At máið er fjølbroytt, kann bara gera tað enn ríkari.

Latið tí fólk við øllum dialektum sleppa fram at allastaðni - og tað er í fínasta ordan, at eiðis­mað­ur­in letur »Paal koma aa maal«