List, vísindi – ella ideologisk herferð?

Øssur Kjølbro, cand. theol., aðalskrivari í Kirkjuligu Heimamissiónini
----------

So vita vit, hvat vit skulu nýta oyru og eygu til í summar! LGBT Føroyar hevur lýst við eini framsýning, sum skal vísa, at náttúran er ikki so "hinskynd", sum vit óupp­lýstu halda. Óivað fáa vit ríki­ligan miðladekning av átak­inum, har langt verður mill­um kritisku spurn­ing­ar­nar.
Ein kann ikki ummæla eina framsýning, áðrenn hon hevur verið. Men vit hava tó fingið boðskapin at vita frammanundan, so eitt sindur kunnu vit rokna út. List og vísindi verður tað nevnt. Javel, okkurt skal barn­ið eita. Innast inni vita vit tað flest øll: Hetta er ideologi meira enn nakað annað! At lata eitt ideologiskt rák í vísindalig klæðir er vælkent í søguni.
Á øllum frontum síggja vit hesa ideologisku herferðina, hvørs fremsta endamál er at upploysa familju- og nú eisini kynsmynstrið, sum øll søgan hjá menniskjaættini hevur bygt á. Innrættan av familjum og pørum er nú líka nógv eitt frítt val, sum valið millum reyða og gula saft. Innasta kjarnueindin í sam­felagnum, hjúnalagið millum ein mann og eina kvinnu, er nú bara eitt val av mongum, har øll eru líka nátúrlig. Nýggjasta skot á hesum sama ideologiska buli er, at munurin millum kynini, burtursæð frá teimum reint kropsligu, er ikki longur við­føddur, men einans ein "sosial konstruktión". Nakað sum vit eins og forfedrar okkara hava lært – manipulerað - børnini til at taka nátúrligt.
Um hetta síðsta loyvi eg mær at pástanda, at øll ærlig foreldur vita betur. Sjálvandi avspeglar drongurin í stóran mun pápan og gentan mammuna. Er tað viðføtt ella lært? Jamen, tað er bæði tvey, tí tað er nettupp viðføtt, at barnið lærir sítt egna kyn at kenna av foreldrinum av sama kyni, uttan at siga at tað einki lærir av hinum kyn­inum. Og sjálvandi er sjálvt kynið viðføtt, ikki bara lívfrøðiliga. Øll sum vit eru, eru nettupp fødd sum annað­hvørt genta ella drongur.
Men ideologiin ger øll líka og tekur burtur allar munir. Tað samkynda er eins nátúrligt sum tað "hins­kynda", kallkyn og kvenn­kyn eru ikki annað, enn vit gera tað til. Hvat eitt hjúna­lag er og hvat eitt kyn er, er upp til tann einstaka at definera sjálv/ur. Hetta er ein ideo­logisk uppgerð við tað givna (skapta) – hjúnalagið og ymiskleikan millum kynini.
Eins og "Kammerat Jesus" var ein ideologisk politisk barna­bók í 70’árunum, verða nú aftur fleiri bøkur fram­leiddar, eisini á føroyskum, sum skulu læra okkara børn, hvussu tað er politiskt rætt at hugsa (ella lata vera at hugsa).
"Kynsneutralt hjúnalag" er eitt av málunum. Eitt hugtak sum er ein sjálvmótsøgn, tí eitt hjúnalag í sjálvum sær kann ongantíð vera annað enn ein maður og ein kvinna. Henda nýuppfinning hevur onga rót í hvørki mentan, søgu, náttúru ella átrúnaði nakrastaðni í heiminum.
Gev gætur, at mótmæli koma eisini frá fleiri sam­kyndum. Tí samkynda um­hvørvið hevur altíð stríðst fyri at gera upp við tað etabler­aða (lívslanga, monogama hjúnalagið), meðan "en stor del af bøssekulturen (…) har handlet om at give plads til en mere fri eller mangfoldig kærlighed, som gerne inde­bærer flere og skiftende part­nere, og som også gerne adskiller sig fra de fleste hetero­seksuelles parforhold på andre måder." (www.in­forma­tion.dk/281652) Hes­um hættar ein av odda­monn­unum í Danmark fyri kirkju­ligum vígslum av sam­kyndum, samkyndi presturin Ivan Larsen, sær eisini at við­ganga, nú slagið tykist ver­a vunnið: "Der findes homo­seksuelle, som lever i monogame forhold livet igenn­em, som også er det hetero­seksuelle ideal. Men det er ikke vores tradition generelt. Vores tradition er, at vi kan leve i par, men i et åbent forhold uden at nogen behøver forarges over det." (Kristeligt Dagblad, 21/3-2012) Harvið verður óbein­leiðis viðurkent, at tað als ikki gevur meining at (mis)nýta hjúnalagið til hetta enda­mál.
Men samkyndu felags­skap­irnir hava eftir øllum at døma broytt taktikk í teirra knallhørðu ideologisku her­ferð. So gerst ikki við, hvørji offur liggja við vegjaðaran fram móti málinum.
Gev gætur: Verður málið um "kynsneutralt hjúnalag" rokkið, sum tað er í Noregi og eftir øllum at døma skjótt verður í Danmark, eru øll vit onnur hjún knappliga eis­ini umbroytt. Tí sjálv defini­tiónin av hjúnalagnum, sum gongur aftur til okkara fyrstu foreldur, og sum all­ar mentanir hava sum grund­byggi­stein, er við einum fingra­knipsi broytt til nakað heilt nýtt og ókent. Alt tí ein ávísur áhugabólkur í sam­felagnum skal vinna henda sigurin og kunna siga við seg sjálvan: Okkara atburður er ok. Hvønn berjast tey í grundini við? Skal alt sam­felagið takast gíðsli í hesum innara bardaga teirra?
Sjálvandi skulu øll menn­­iskju hava somu rættar­verju og eingin skal vera fyri van­virðing. Tí øll eru skap­að í Guds mynd og hava sama mannavirði. Men har­við eru allar løgn­ar og illa umhugsaðar upp­finn­ing­ar ikki rættar og sam­fe­lagsgagnligar. Sakin er, at eingin veit, hvørjar lang­tíðar av­leiðingarnar av "kyns­neutrala hjúnalagnum" verða. Hvat ger tað við okk­ara børn og ungu og seinni ættar­­lið? Broyta vit sjálvar grund­byggi­steinarnar í menn­­iskja­sam­felag­num, kann ein ikki uttan víðari spola filmin aftur. Og pilka vit við kyns­samleikan hjá kom­andi ættar­liðum, kann tað fáa álvar­sam­ar av­leið­ing­­ar. Vit tosa um menn­iskju og samfeløg, ikki um lego­kubbar.
Sera mong eru skeptiskt fyri gen-manipuleraðum mat­vørum. Og tað av røttum, tí vit grípa inn í náttúruna uttan at kenna langtíðar avleið­ingarnar. Vit óttast eisini veðurlagsbroytingar. Av røttum, tí vit hava framt eina heimsumfatandi ídnaðar- og húsarhaldskollvelting uttan at taka atlit til sárbæra og við­kvæma umhvørvið. Vinn­ingur framum burðardygd. Vit eru eisini bangin fyri lívs­stílssjúkum. Av góðum grundum, tí vit hava lagt lívsstílin um yvir nøkur fá ættarlið. Tað behagiliga fram­um tað sunna. Nú heystar okkara ættarlið so tær illa smakkandi frukt­ir­nar. Men júst sama ættarlið er í holt við at pilka við sjálvan kynssamleikan uttan nevniverdar moralskar trupulleikar? Hvat er ein drongur/maður í grundini? Hvat er ein genta/kvinna í grundini? Einki? Ella einans ávís mongd av likamslutum, sum brýtur eitt sindur frá hinum kyninum? Hvat er eitt hjúnalag í grundini, har kyns-ymiskleikin hevur verið ein grundbyggisteinur frá fyrndini? Hvar enda vit?
Tað er syrgiligt: Okkara ættarlið í okkara parti av heim­­inum er søguliga sæð rík­asta og mest forkelaða ættar­lið í heimssøguni. Kort­­ini eru tað júst vit, sum vilja flyta sjálvar grund­byggistein­arnar í tilver­uni/náttúr­uni. Alt tí ein áhuga­bólkur vil kenna seg viðurkendan og tí hevur fingið skjótt vaksandi part av bæði fjølmiðlum og politikarum við sær. Hví eru vit so ótakksom fyri tað, sum er okkum givið frá skaparans hond?
Farið ikki skeiv: Herferðin er ideologi meira enn nak­að annað og úrslitið verð­ur á mangar mátar ein full­komiliga nýggj heims­mynd!