Hesi eru Nobel-favorittar

Fríggjamorgunin verður kunngjørt, hvør fær friðarheiðursløn Nobels í ár, og sum vanligt eru nógvar gitingar um, hvør fer at fáa heiðurin.

 

Stjórin í norska friðargranskingarstovninum (PRIO), Henrik Urdal, hevur fimm boð upp á, hvør fer at vinna.

 

Fremst av teimum er Matvøruskipanin hjá ST, World Food Programme. Hungur er ein av fremstu avbjóðingunum í heiminum og hungursneyð er ofta ein avleiðing av vápnaðum stríði.

- Ein friðarheiðursløn til WFP fer at varpa ljós á avgerandi arbeiðið, sum felagsskapurin ger fyri mennisku, sum flýggja frá stríði, sigur Henrik Urdal við VG.

 

Nummar tvey er ein ómaka trio, sum øll arbeiða við ofrum eftir seksuellum harðskapi. Denis Mukwege, lækni, Nadia Murad, fyrrverandi fangi hjá IS, og Tarana Burke, sum stovnaði MeToo-rørsluna.

 

Denis Mukwege er nevndur sum ein av favorittunum so gott sum hvørt ár. Gjøgnum sína læknamiðstøð hevur hann hjálpt túsundvís av ofrum av seksuellum harðskapi í krígsherjaða heimlandi sínum, Kongo.

 

Nadia Murda hevur seinastu árini arbeitt fyri at varpa ljós á fólkamorð og seksuellan harðskap. Hon er sjálv ein av túsundtals irakiskum Yazidi-kvinnum, sum vóru tiknar og hildnar sum fangar av IS í 2014. Hon yvirlivdi og bleiv sett í frælsi og hevur síðani arbeitt við at hjálpa øðrum ofrum.

 

Tarana Burke byrjaði MeToo-rørsluna longu í 2006.

- Rørslan hevur megnað at seta seksuellan harðskap av ymiskum slag á altjóða dagsskránna, sigur Henrik Urdal.

 

Ein onnur trio er á triðja plássi. Tað eru Læknar uttan landamørk, SOS Mediterranée og Altjóða Bjargingarnevndin.

 

Tað er framvegis ein sonn flóttafólkakreppa í Miðjarðarhavinum, og hóast miðlarnir geva henni minni umrøðu, eru tað framvegis nógv flóttafólk, sum drukna. Fyri teirra arbeiði at hjálpa og bjarga flóttafólkum og tilflytarum heldur Henrik Urdal, at Læknar uttan landamørk, SOS Mediterranée og Altjóða bjargingarnevndin eru eitt gott boð upp á at fáa friðarheiðurslønina.

 

Oby Ezekwesili og EITI eru á fjórða plássi hjá Henrik Urdal. Oby Ezekwesili úr Nigeria er ein av teimum, sum stovnaði Transparency International. EITI (Extractive Industries Transparency Initiative) arbeiðir fyri at fremja gjøgnumskygni um, hvussu peningarsteymurin er millum altjóða rávørufeløg og stjórnir. Transparency International stríðast móti mutri í heiminum.

 

Á fimta plássi nevnir Henrik Urdal felagsskapin Tíðindafólk uttan landamørk.

- Um allan heimin seta tíðindafólk sítt egna lív og heilsu í váða fyri at fáa til vega kunning og tíðindi frá ringastu krígsøkjunum í heiminum og mest harðrendu stjórnunum, sigur Henrik Urdal.