Meiri enn fimm túsund skattafríar krónur eyka at jolla sær fyri um árið. Hetta er upphæddin, sum Elin Lindenskov og Høgni Rasmussen hava spart, síðan tey fyri trimum árum síðani settu seg fyri at liva meira umhvørvisvinarliga, serliga við at minka um el-nýtsluna.
– Og tað má eg siga, tað størsta yvirraskilsi var, tá rokningin kom frá Sev. Vit jublaðu, sigur Elin Lindenskov, sum hevur góða grund til at vera áhugað í at liva umhvørvisvinarligt. Hon hevur nevniliga verið forkvinna í umhvørvisnevndini hjá Tórshanvar Kommunu í fleiri ár, og tískil havt serliga skyldu til at seta seg inn í, hvussu til ber at liva meira umhvørvisvinarligt.
– Fremsta orsøkin til, at vit hava valt at fokusera so nógv upp á at umleggja el-forbrúkið hevur verið at verja umhvørvið. Men tað er absolutt heldur ikki so galið at hava fleiri pengar til tað stuttliga í lívinum, sigur Elin Lindenskov, sum var tann í húskinum, sum tók stig til at dálka minni.
– Høgni helt kanska ikki, at tað var so spennandi í fyrstanni. Men tá hann sá, at tað loysti seg, fór hann eisini meira miðvíst til verka.
Stór minking
Seinastu árini hava tey bæði búð í byggirokið, tí húsini hava verið umvæld. Enn er nakað eftir, eitt nú køkurin. Men umvælingarnar hava eisini latið upp fyri at skifta út stóru orkuslúkarnar innan hvítvørur, umframt at bjálva húsini betri. Og so hava vanabroytingar eisini havt stóra ávirkan á minkingina.
Tá vit hyggja eftir Sev-rokningunum seinastu trý árini sæst, at tey hava fingið fitt av túsundkrónuseðlum útgoldnar síðst í árinum. Harumframt er mánaðarliga el-rokningin minkað úr 800 krónum niður í 300 krónur.
Hugsa seg væl um
Men tað er ikki alt. Sama tíðarskeið hava tey eisini spart olju, uttan tó at fara so íðin til verka, sum við streyminum, ið sum kunnugt er lættari at máta og rokna út, enn »svingandi« oljan – bæði í prísi og nøgd. Men á ársuppgerðini sæst, at tey eru farin úr 3.203 litrum í 2006 niður í 2.598 í 2009. Við dagsins oljuprísi á 6,20 liturin gevur tað eina sparing upp á umleið 4000 krónur hesi árini.
Sostatt hevur tað loyst seg væl at hugsað seg um einaferð eyka, áðrenn kontaktin ella radiatorurin verða tendrað.
Fingið húshjálp
Men hvat hava tey so brúkt allar hesar pengarnar til, forvitnast vit?
– Vit hava ikki verið so nógv úti um okkum við pengunum. Men tað munar at hava fleiri hundrað krónur eyka um mánaðin, sigur Elin, og hugsar seg um eina løtu.
Áh jú, forrestin – har var eitt, sum vit keyptu okkum. Ein robotdustsúgvara fyri 2.500 krónur, sum vit tendrað um morgunin, tá vit fara til arbeiðis, og so er húsið avblást, tá vit koma heim. Hann stendur og løðir um náttina, og brúkar ikki meira streym enn ein lítil fartelefon. So vit hava fingið eina fína húshjálp fyri pengarnar, staðfestir Elin hugagóð.
Rigmor@sosialurin.fo
--------
10 tiltøk frá Elin
1. Spariperur
Elin: Eg havi kannað marknaðin væl og virðiliga, tí tað finnast bæði góðar og minni góðar perur í øllum prísklassum. Nógv bendir á, at prísur og góðska fylgjast. Nú havi eg funnið nakrar, sum eg eri nøgd við. Eg skrivi datoin, tá tær verða settar í, á fatningin, so eg kann fylgja við, hvussu leingi tær halda. Onkur hevur hildið í 10 ár.
2. Høvuðsavbrótari
Elin: Tá vit umvaldu húsini, fingu vit elektrikaran at installera eina høvuðskontakt á hvørjari hædd, har til ber at sláa allan streym á hæddini frá og til í senn. Her er umráðandi at leggja væl til rættis, til dømis so frystari og køliskáp verða undantikin. Hetta er gott, tá vit fara í song, tí so er alt óneyðugt sløkt.
3. Klædnavask- og turk
Elin: Vit fylla altíð maskinuna og vaska við so lágum hita, sum til ber. Og so hava vit innrættað ein gamlan hjall við klædnasnórum, umframt at uttandura snóratræið er gjørt høgligari. Turkitrumlan verður so gott sum ongantíð brúkt.
4. Spariskinnarar
Elin: Líkist einari forleingjaradós við fleiri stikkum í. Perfekt til sjónvarps- og teldu-leidnings-kaos, har tingini ofta standa frá ella á standby.
5. Reyða peran
Elin: Standby er ein klikkað funktión. Eg skilji ikki, hví tólini skulu vera tendrað, hóast eg havi sløkt tey. Úrslitið er, at eg sløkki á vegginum, har tað ikki er spariskinnari.
6. Hvítvørur
Elin: Vit gjøgnumgingu allar hvítvørurnar og raðfestu nær tær skuldu skiftast út frá, hvussu nógv tær brendu. Til dømis varð frystiboxin skift út við eitt minni frystiskáp. Nú eru allar hvítvørurnar A-merktar og tað merkir, at tær brenna so lítið sum til ber.
7. Ljós
Elin: Í sambandi við umvælingarnar í húsinum, hava vit fingið ein glasútbygning á húsini. Hesin gevur nógv ljós og góðan hita til øll húsini, tá sólin skínur. Hetta sparir okkum bæði ljós og olju. Er tað kalt úti, lata vit bara hurðina aftur til útbygningin, so kuldin ikki sleppur inn.
8. Reingerð
Elin: Vit eiga næstan ongi vaskievni og brúka ikki heitt vatn til vanliga reingerð. Í staðin brúka vit mikroklútar, sum vaska supervæl. Mikroklútar eru nokkso dýrir, men tað loysir seg í longdini. Fáu vaskievnini, sum eru eftir í húsinum, hava øll umhvørvismerking.
9. Endurnýtsla
Elin: Eg keypti hesa kompostspannina niðri herfyri. Í garðinum stendur ein kompostkassi, sum Dugni hevur framleitt. Alt lívrunnið tilfar endar har, og verður til góða mold til havan.
10. Hiti
Elin: Vit hava lækka innihitan. Fyri hvørt stig hitin minkar, sparir tú 7 prosent av orkunýtsluni. Eisini ansa vit eftir ikki at brúka ov nógv heitt vatn, til dømis er óneyðugt at skola av, áðrenn tú setir búnýti í uppvaskimaskinuna. Eisini hava vit bjálvað húsini so væl, sum til ber í sambandi við umvælingarnar.
